Sofa có những loại nào? 12 kiểu sofa và vì sao cùng gọi là “góc chữ L” vẫn khác nhau

Cùng được rao là "sofa góc chữ L", nhưng chữ L ấy có thể rộng 229 cm hay 427 cm (theo các mẫu sectional Livingetc dẫn): một chiếc cho bạn nằm duỗi chân xem tivi, chiếc kia buộc bạn nghiêng người lách qua mỗi lần ra ban công, mà tên gọi không cho biết chiếc nào là chiếc nào. Cửa hàng nội thất gỗ RAM ở Nhật khuyên nhìn vị trí lưng tựa và hình mặt ngồi trên bản vẽ.

Vậy sofa có những loại nào, và nhìn vào đâu để gọi đúng tên trước khi đặt? Bài này gom 12 kiểu người Việt hay dùng, từ sofa văng đến sofa lười, mỗi kiểu có cách nhận diện, người hợp và điều cần soi. Cuối bài có hai bảng để chụp màn hình: nhận diện trong 3 giây và chọn kiểu theo diện tích, thói quen.

Sofa có những loại nào? Đọc nhanh bằng ba manh mối trước khi nghe tên gọi

Sofa có 12 kiểu thường gặp ở nhà Việt: văng, góc chữ L, chữ U, văng kèm đôn, module, giường, đơn, chỉnh điện, bệt, cong, lười và tân cổ điển. Để gọi đúng tên, nhìn ba thứ: hình bố trí các dãy ghế, độ cao tay vịn và lưng, độ cao mặt ngồi.

Tên quốc tế như Chesterfield, Lawson nằm trong bảng tra cứu ở cuối bài. Phân loại theo chất liệu bọc thì đọc nên chọn sofa chất liệu gì; bài này chỉ bàn về hình dáng.

Lưu ý về số đo: các con số dưới đây từ Which? (Anh), Livingetc (Mỹ, đã quy đổi từ inch) và NOYES (Nhật); mỗi hãng có chuẩn riêng nên chênh vài chục cm là bình thường. Cách đo cho phòng bạn: kích thước sofa chuẩn.

1. Sofa văng (sofa băng, sofa chữ I): một dãy thẳng, cách an toàn nhất khi còn phân vân

Nhận diện: Một dãy mặt ngồi liền nhau, thường 2 đến 4 chỗ, hai đầu có hoặc không có tay vịn.

Số đo tham khảo: Theo Which? (Anh), sofa 2 chỗ dài 140–180 cm, 3 chỗ 180–220 cm, 4 chỗ 220–260 cm; sofa trung bình cao khoảng 80 cm, sâu 89 cm. Bảng của NOYES (Nhật) gọn hơn: 3 chỗ chỉ 170–200 cm. Hai nguồn lệch nhau 10–20 cm, nên hãy đo từng mẫu thay vì tin con số "chuẩn".

Hợp với: Phòng khách hẹp, nhà ống, căn hộ nhỏ. What A Room xếp "phòng hẹp" vào nhóm hợp sofa văng và khuyên ai còn phân vân thì bắt đầu từ kiểu này.

Hạn chế: Số "chỗ" trên nhãn chỉ là ước lượng, còn tùy bề rộng tay vịn.

Kinh nghiệm hay gặp: Lấy chiều dài tổng trừ hai tay vịn (Livingetc ghi khoảng 10–25 cm mỗi bên) mới ra chiều dài ngồi thật.

2. Sofa góc chữ L: nhiều chỗ nhất trên cùng một diện tích, nhưng khóa cứng bố cục

Nhận diện: Thân chính cộng một đoạn nối vuông góc, với hai biến thể dễ nhầm: L thường (hai dãy đều sâu bình thường) và L có chaise (đuôi nằm, mặt ngồi dài ra phía trước để duỗi chân).

Số đo tham khảo: Livingetc dẫn các mẫu sectional (sofa ghép khối) bán trên Wayfair với khoảng rất rộng: bề ngang 229–427 cm, chiều dài hoặc sâu 239–396 cm (quy đổi từ 90–168 inch và 94–156 inch). Chữ "L" trên tin rao không nói lên cỡ nào; hãy hỏi số đo cạnh dài, cạnh ngắn và chiều sâu.

Hợp với: Nhà đông người, phòng xem tivi chung. Theo What A Room, bộ sofa cộng sofa đôi (loveseat) có khoảng 4 tay vịn, sofa góc chỉ 1–2 tay, nên ngồi được nhiều người hơn.

Hạn chế: RAM nêu ba điều hay gây hối hận: chaise chắn đường đi, người duỗi chân làm người khác khó ngồi, và khó đổi chỗ đồ đạc về sau. What A Room khuyên chừa lối đi quanh sofa góc khoảng 36–42 inch, tức 91–107 cm.

Hình dung (giả định): mỗi sáng bạn bê rổ đồ giặt ra ban công và phải nghiêng người lách qua đuôi chaise. Sofa vẫn đẹp như trên tin rao, nhưng ngày nào nó cũng nhắc bạn rằng mình chọn theo tên gọi, chưa chọn theo lối đi.

Dân trong nghề mới biết: Một số hãng ghi cạnh ngắn đã gồm cả chiều sâu của cạnh dài (Livingetc cũng đo chiều sâu sectional từ mũi chaise ngược về lưng ghế). Ví dụ giả định (phép tính của người viết): cạnh ngắn ghi 170 cm, cạnh dài sâu khoảng 90 cm (sofa trung bình sâu 89 cm theo Which?), thì chỗ ngồi thật trên cạnh ngắn chỉ còn khoảng 80 cm. Hãy hỏi người bán "cạnh ngắn" tính từ đâu, và hỏi rõ "góc trái, góc phải" tính theo người ngồi hay người đứng nhìn; RAM cảnh báo đặt chỉ bằng tên gọi trái, phải rất dễ lệch. Xem sofa chữ L: kích thước, cách chọn trái phải.

3. Sofa chữ U: một phòng khách thu nhỏ, chỉ hợp khi phòng thật rộng

Nhận diện: Ba dãy ghế quây thành chữ U quanh bàn trà, người ngồi nhìn thấy nhau.

Số đo tham khảo: Các nguồn đã đọc không nêu số "chuẩn" cho sofa chữ U. Hãy xin bản vẽ có đủ ba cạnh và độ sâu, rồi vẽ lên sàn trước khi đặt.

Hợp với: Phòng khách rộng, nhà đông người, homestay, quán cafe có nhóm ngồi chung.

Hạn chế: Chiếm ba phía phòng, khóa lối đi. Livingetc cảnh báo sofa góc lớn dễ nặng nề, bố cục phải chứa được mà không chật.

Kinh nghiệm hay gặp: Đừng để cả bộ chữ U là một khối liền; nhà ống hay chung cư thang máy nhỏ nên tách 2–3 khối.

4. Sofa văng kèm đôn rời: chỗ gác chân lúc cần, sàn trống lúc không

Nhận diện: Sofa văng đặt cạnh một hoặc hai chiếc đôn (ottoman) không dính liền. NOYES mô tả đôn là chỗ gác chân, và nhấc đi nơi khác làm ghế cho khách được.

Hợp với: Nhà cần chỗ gác chân mà không mất lối đi: theo RAM, đôn tách rời chỉ kéo lại khi duỗi chân.

Hạn chế: Cần chỗ cất đôn lúc không dùng; RAM lưu ý chiều cao, độ chắc của đôn khác nhau tùy mẫu.

Kinh nghiệm hay gặp: Muốn đôn làm cả ghế phụ, chọn mặt đôn cao bằng mặt ngồi sofa nhà bạn (Livingetc ghi mặt ngồi phổ biến khoảng 43–48 cm, nên hãy đo thật).

5. Sofa module: ghép như xếp hình, đổi lại là khe nối và việc vệ sinh

Nhận diện: Nhiều khối ghế rời cài vào nhau, ghép được thành L, U hoặc tách ra thành ghế riêng; còn gọi là sofa ghép.

Hợp với: Người thuê nhà hay chuyển nhà, gia đình muốn thêm khối dần. Theo nhà sản xuất Delo, bộ module cân đối chứa được nhiều người hơn vài sofa rời mà chiếm ít sàn hơn.

Hạn chế: Delo nhắc nhiều đường may, nhiều đệm nghĩa là nhiều bề mặt phải vệ sinh; khối lớn vẫn có thể khó qua cửa hẹp, cầu thang, thang máy.

Dân trong nghề mới biết: Vải nhuộm theo từng lô, nên mua thêm khối sau một hai năm dễ lệch tông; đặt đủ khối cùng lô ngay từ đầu. (Kinh nghiệm nghề, không có số liệu nguồn.)

6. Sofa giường: hai món trong một, nhưng phải tính theo số đêm nằm

Nhận diện: Sofa văng hoặc góc có cơ cấu kéo, gập hoặc ngả thành mặt nằm; NOYES nhấn mạnh ưu điểm tiết kiệm diện tích.

Số đo cần hỏi: Hai bộ số: kích thước khi gấp thành sofa và khi mở hết cỡ làm giường. Phòng nhỏ thường vướng ở số thứ hai.

Hợp với: Căn hộ nhỏ, phòng làm việc kiêm phòng ngủ khách.

Hạn chế: Độ dày mặt nằm và cơ cấu quyết định bạn nằm được vài đêm hay hằng đêm; xem quy tắc đếm số đêm ở sofa giường loại nào tốt.

7. Sofa đơn: ghế phụ nhỏ, cân bằng cả bộ

Nhận diện: Ghế một người, có hoặc không tay vịn. "Ghế sofa trứng" và "ghế sofa vỏ sò" là cách gọi thường ngày cho ghế đơn thân bầu tròn, lưng cong ôm người ngồi.

Số đo tham khảo: NOYES cho ghế một chỗ bề rộng tổng 90–100 cm. Livingetc ghi chiều sâu lòng ghế sofa nói chung khoảng 53–61 cm (21–24 inch).

Hợp với: Người sống một mình, góc đọc sách, hoặc đặt đối diện sofa văng. What A Room xếp "căn hộ nhỏ" vào nhóm hợp bộ sofa cộng ghế.

Hạn chế: Theo NOYES, ghế một chỗ không nằm hay duỗi chân được.

8. Sofa thư giãn, chỉnh điện (recliner): ngả lưng, gác chân bằng một nút bấm

Nhận diện: Lưng ngả ra và có chỗ gác chân bật lên. NOYES ghi nhận có loại chỉnh góc bằng điện.

Số đo cần nhớ: Theo Best Buy Furniture, recliner tiêu chuẩn cần chừa phía sau khoảng 12–18 inch (30–46 cm), bản điện lớn tới khoảng 20 inch (51 cm); loại "wall-hugger" (ghế trượt về trước khi ngả) chỉ cần vài inch.

Hợp với: Người cần ngả lưng xem tivi, đọc sách; cùng nguồn nêu loại ghế nâng (lift recliner) nghiêng về trước giúp người khó đứng dậy.

Hạn chế: Bản điện cần ổ cắm trong tầm với, và kê sát tường sẽ không ngả hết được.

Kinh nghiệm hay gặp: Hỏi khoảng cách từ tường khi ngả hết là bao nhiêu cm, rồi đo thử ở nhà. Nhà có người lớn tuổi, hãy thử đứng dậy từ tư thế ngả hoàn toàn ngay tại cửa hàng.

9. Sofa bệt kiểu Nhật: gần sàn, hợp thói quen ngồi chiếu

Nhận diện: Mặt ngồi rất thấp. HAREM, hãng chuyên sofa thấp ở Nhật, trích định nghĩa của Hiệp hội Sofa thấp: mặt ngồi từ 36 cm trở xuống; sofa sát sàn không chân thường dưới 20 cm.

Hợp với: Theo HAREM, nhà có trẻ nhỏ và chó nhỏ; hãng này cho rằng té từ mặt ngồi thấp ít chấn thương hơn và đỡ tải lên khớp của chó. Đây là ý kiến của một nhà bán sofa thấp, không phải nghiên cứu độc lập.

Hạn chế: HAREM thừa nhận đứng dậy tốn sức chân và lưng, khó với người lớn tuổi; bàn trà, kệ tivi cũng phải hạ thấp theo.

Kinh nghiệm hay gặp: Mùa nồm, sofa sát nền gạch men dễ đọng ẩm ở đáy. Chọn kiểu có chân ngắn hoặc đáy nan thưa, kê cách tường một chút. (Kinh nghiệm nghề, không có số liệu nguồn.)

10. Sofa cong: làm mềm căn phòng toàn đường thẳng

Nhận diện: Thân sofa lượn theo cung tròn hoặc làn sóng, không góc vuông; xưởng Gia Công Sofa có làm kiểu này theo yêu cầu.

Hợp với: Phòng khách nhiều đường thẳng của trần, tủ, cửa kính: cạnh cong làm dịu không gian và đặt người ngồi quay về nhau.

Hạn chế: Đường cong không ép sát tường được nên phí diện tích sau lưng, và bàn trà vuông khó khít.

Kinh nghiệm hay gặp: Đo cả độ cong của cung chứ không chỉ chiều dài, rồi vẽ đúng cung lên sàn bằng giấy và đi thử vài vòng.

11. Sofa lười (bean bag): ngồi rất thoải mái, nhưng không thay được sofa chính

Nhận diện: Một bao lớn nhồi hạt xốp hoặc xốp vụn, không khung, lún theo dáng người ngồi.

Hợp với: Phòng trẻ, góc đọc sách, nhà thuê cần món đồ nhẹ. Theo Bean Products, kiểu dài (lounger) cho độ đỡ lưng cao, kiểu tròn chỉ ở mức vừa phải.

Hạn chế: Ruột lún theo thời gian. Cùng nguồn ghi nhận hạt tái chế xẹp nhanh hơn, xốp vụn bền hơn; khi ngồi ngày càng "phẳng" là lúc cần đổ thêm ruột, nên chọn loại có miệng đổ ruột thuận tiện.

Kinh nghiệm hay gặp: Trước khi mua, ngồi thử khoảng 15 phút như ở nhà, đúng cách NOYES khuyên khi thử sofa.

12. Sofa tân cổ điển, Chesterfield: dáng đẹp, nhưng nút rút là chỗ phải soi kỹ nhất

Nhận diện: Theo 1stDibs, Chesterfield xuất hiện ở Anh từ thế kỷ 18 với nút rút sâu, tay cuộn, thường bọc da. Theo Omni Home Ideas, điểm nhận ra là tay cao bằng lưng. Ở Việt Nam thường gọi là sofa tân cổ điển rút nút. Đừng nhầm với sofa hộp (Tuxedo): cũng tay cao bằng lưng nhưng thân vuông vức, không rút nút.

Hợp với: Phòng trần cao hoặc nhiều chi tiết kiến trúc; Omni nhận xét kiểu này trông sang và vững chãi.

Hạn chế: Omni nhận xét Chesterfield không phải lựa chọn êm nhất cho đêm xem phim, và bản rẻ lộ lỗi ngay ở các nút rút và khung. Tay và lưng dày nên khó đặt vào phòng nhỏ.

Kinh nghiệm hay gặp: Nút rút tạo các nếp lõm, nơi lớp bọc bị gập nhiều nhất, nên soi kỹ trước khi mua (suy luận của người viết). Omni cũng khuyên hỏi cấu tạo đệm ngồi: đệm lò xo kèm lông vũ bền hơn đệm chỉ dùng mút. Xem thêm sofa tân cổ điển cho phòng khách.

Làm sao nhận ra sofa văng, góc L, chữ U trong 3 giây?

Hỏi ba câu: có mấy dãy ghế và xếp hình gì, tay vịn và lưng cao hay thấp, mặt ngồi cách sàn bao xa. Trả lời xong là gọi được tên; bảng dưới tóm tắt cả 12 kiểu.

Tên quốc tế dịch sang tiếng Việt

Theo 1stDibs, Omni Home Ideas và The Original Chair Company, kèm tên gọi phổ biến ở Việt Nam.

Nhà bạn hợp kiểu sofa nào theo diện tích và thói quen?

Tìm dòng giống nhà bạn nhất: ba dòng đầu theo bảng gợi ý của What A Room, các dòng sau tổng hợp từ nguồn đã dẫn ở từng mục và suy luận của người viết. Nhà nhỏ hơn nữa: xem sofa cho phòng khách nhỏ.

Phép thử 3 phút: biết ngay kiểu nào lọt vào phòng bạn

Làm tại nhà trước khi đặt hàng:

1. Đo bức tường chính. Theo Which?, sofa nên dài khoảng hai phần ba bức tường đặt nó; cách tính đầy đủ có trong bài kích thước sofa chuẩn.
2. Trải giấy báo theo đúng kích thước kiểu bạn đang nghĩ tới; RAM khuyên dùng giấy thay băng keo để khỏi hại sàn.
3. Đi thử các tuyến hằng ngày: bê rổ đồ giặt, mở ngăn kéo, ra cửa sổ, ra ban công. Theo RAM, con số lối đi chưa đủ: nếu ngày nào cũng phải vòng qua sofa thì đổi hướng hoặc kiểu.
4. Đo lối đi quanh sofa, tối thiểu khoảng 91 cm (36 inch), rồi đo đường vào nhà (cửa, thang máy, chỗ quẹo cầu thang); nếu hẹp, ưu tiên module hoặc chia khối.

Giấy báo đã kín đường đi thì kiểu đó không hợp phòng bạn, dù đẹp thế nào trên ảnh.

Chốt lại: chọn theo cách nhà bạn sống, không theo tên

Mười hai kiểu sofa thực ra là mười hai phép đánh đổi. Đừng dừng ở tên gọi: nhìn hình bố trí, tay vịn và lưng, độ cao mặt ngồi, rồi thử bằng giấy báo trên chính sàn nhà mình. Mọi con số trong bài đều ghi nguồn, nhưng con số đáng tin nhất vẫn là thước dây trên sàn nhà bạn. Lần tới thấy chữ "sofa góc chữ L" trên tin rao, hãy hỏi một câu: lưng tựa nằm ở đâu, mặt ngồi dài ra ở đâu?

Việc làm ngay: đo bức tường định đặt sofa, rồi trải giấy báo thử hai kiểu bạn đang phân vân. Nếu phòng có hốc, cột hoặc góc lệch khiến kiểu có sẵn không vừa, bạn có thể đóng sofa theo số đo của phòng: xưởng Gia Công Sofa làm sofa văng, góc chữ L, cong, giường và sofa đơn theo yêu cầu.