Có nên mua sofa giường không? 7 điều người bán ít nói và ai thật sự nên mua

Hình dung một tình huống giả định: bố mẹ bạn ở quê ra thăm dịp Tết, hẹn ở ba ngày. Sang ngày thứ bảy, mẹ nói "để mẹ ở thêm ít bữa", và chiếc sofa giường bạn mới mua để "có chỗ cho ông bà" thành giường của một người lớn tuổi, với tấm nệm thường chỉ dày 10–13 cm, có mẫu lên tới 15 cm (theo hướng dẫn mua hàng của tổ chức người tiêu dùng Which? ở Anh). Đó gần như là toàn bộ câu trả lời cho có nên mua sofa giường không: đủ cho vài đêm khách ở lại, nhưng mỏng so với một chiếc giường thật dùng quanh năm. Một cửa hàng ở Pháp cho rằng nệm 8 cm chỉ đủ cứu bạn bè hai đêm mỗi năm, còn nằm hằng đêm thì cần từ khoảng 13 cm.

Vì vậy câu hỏi thật là một con số bạn đếm được tối nay: năm ngoái nhà bạn có bao nhiêu đêm có người ngủ lại? Bài này đi qua 7 điều thường ít được nhắc khi mua bán sofa giường, chốt rõ ai nên mua, ai không và nên dùng gì thay. Nếu bạn đã quyết mua và chỉ cần chọn kiểu cơ cấu, hãy đọc sofa giường loại nào tốt trước.

Có nên mua sofa giường không? Trả lời nhanh

Nên mua nếu sofa giường chủ yếu là một chiếc sofa, khách chỉ ngủ lại vài đêm mỗi năm và nhà không còn phòng cho giường thật. Không nên mua nếu người nằm là người lớn tuổi, người đau lưng hoặc ở lại thường xuyên; khi đó hãy mua nệm thật trước, chọn dáng sau.

Về ngưỡng "thường xuyên": một cửa hàng sofa giường ở Pháp (Déco Éléments) coi khoảng 4 đêm mỗi tháng là giới hạn của kiểu click-clack, quá mức đó họ khuyên một kiểu cơ cấu khác với nệm dày hơn (Rapido). Đó là ngưỡng của người bán, và chính trang đó cũng không nhất quán giữa các mục, nên chỉ nên dùng làm thước đo thô. Việc nên làm là ghi lại số đêm có khách năm ngoái.

Bảng dưới tóm tắt 7 điều, mỗi điều kèm một phép thử bạn làm được ngay.

Sofa giường là gì và có mấy kiểu cơ cấu?

Sofa giường (sofa bed) là sofa biến được thành chỗ nằm. Hai kiểu phổ biến là click-clack, hạ lưng ngả phẳng và nằm ngay trên đệm ngồi, và kéo khung (pull-out), có nệm riêng giấu dưới mặt ngồi. Điểm cộng thật có ở cả hai: nhà nhỏ không cần dành hẳn một phòng cho giường khách, một số mẫu có thêm hộc chứa đồ, và khi khách đến đột xuất vẫn có chỗ ngủ (theo Honey Pot Furniture). Bảy điều dưới đây là phần cái giá của những điểm cộng đó.

1. Ngồi kém sofa thường, nằm kém giường thật

Chuyện gì xảy ra. Một món đồ làm hai việc thì mỗi việc phải nhường một chút. Mặt ngồi phải đủ chắc, khung phải gập được, nên nệm phải mỏng để gấp vừa vào thân sofa. Which? ghi nệm sofa giường thường dày 10–13 cm; Koala, một hãng nệm, nêu khoảng 10–15 cm cho sofa giường nói chung.

Con số 10–13 cm nằm đúng ở ranh giới 8 cm và 13 cm của cửa hàng Pháp (Déco Éléments) nói ở đầu bài. Đó là quan điểm của người bán, nhưng nó cho bạn một thước đo để hỏi lại.

Người thật kể gì. Một bài trên trang tin tài chính Nhật kể về một nam nhân viên công nghệ ở độ tuổi hai mươi mua sofa giường vì phòng nhỏ: ngủ chập chờn, tỉnh gần mỗi giờ, đau lưng, phải trải thêm tấm nệm mềm lên trên, và rồi không bao giờ dùng nó làm sofa nữa. Đó là lời kể của một người dùng, không phải số liệu, nhưng nó trúng điểm mấu chốt: bạn trả tiền cho hai chức năng và chỉ dùng được một. Nếu người nằm là mẹ bạn, nhiều khả năng bà sẽ không nói là đau lưng.

Phép thử. Nằm nghiêng 10 phút. Nếu vai hoặc hông chạm vào thanh khung, hoặc cảm thấy một nếp gập ở thắt lưng, hãy nghĩ tới việc người lớn tuổi nằm ở đó cả tuần. Theo mybest, kiểu ngả lưng có thể bị lõm đúng chỗ khớp lưng và nên kê thêm tấm topper (lớp nệm mỏng trải thêm lên trên).

Cách tránh. Chọn theo việc chiếm nhiều giờ nhất. Mybest khuyên mặt ngồi cứng nếu chủ yếu để nằm, mềm nếu chủ yếu để ngồi.

2. Cơ cấu kéo, bản lề chịu mài mòn nhiều nhất

Chuyện gì xảy ra. Sofa giường có khung kéo, bản lề, lò xo hỗ trợ, và mỗi lần mở đóng là một lần chúng chịu tải. Một nhà bán đồ nội thất ở Anh cảnh báo việc gập mở thường xuyên làm căng cơ cấu và nệm, có thể rút ngắn tuổi thọ.

Nhận xét từ nguồn. Which? nhận xét kiểu click-clack (hạ lưng ngả phẳng, nằm ngay trên đệm ngồi) rẻ nhất, nhưng dễ kêu cọt kẹt và rung khi người nằm trở mình, không hợp cho hai người.

Dân trong nghề mới biết: Một cửa hàng sofa giường ở Pháp nói điều này thật hơn mọi quảng cáo: nếu mở sofa giường là cả việc (nhấc đệm ra, gồng tay kéo), bạn sẽ ngừng mở nó. Lúc đó bạn đã mua một chiếc sofa rất đắt. Vì thế các câu hỏi đáng hỏi trước khi chọn màu là "ai nằm" và "nằm mấy đêm mỗi tháng".

Phép thử. Tự mở và đóng 5 lần liên tục, một mình, không nhờ người phụ. Lần thứ năm phải nhẹ như lần đầu. Danh sách 8 bước đầy đủ có trong bài sofa giường loại nào tốt.

Cách tránh. Hỏi bản lề và khung kéo làm bằng gì, có lớp sơn chống gỉ không (nhà gần biển như Đà Nẵng, hơi muối ăn kim loại nhanh hơn), và có thay riêng được không.

Sofa giường có bền không?

Bền hay không phụ thuộc vào cơ cấu nhiều hơn vải, vì mỗi lần mở đóng là một lần bản lề và khung kéo chịu tải. Dùng như giường chính thì nệm mỏng và cơ cấu sẽ xuống cấp sớm hơn, nên hãy hỏi bảo hành riêng cho cơ cấu (xem mục 6).

3. Sofa giường có bị ẩm mốc mùa nồm không?

Chuyện gì xảy ra. The Futon Shop, một cửa hàng chuyên nệm futon ở Mỹ, ước tính một người mất khoảng một pint (gần nửa lít) hơi ẩm khi ngủ, phần lớn thấm vào nệm, ga gối và quần áo. Hơi ẩm không thoát được sẽ ở lại trong nệm, và mặt ván đặc bên dưới khiến nước dễ đọng lại. Một khi nấm mốc mọc sâu trong ruột nệm thì rất khó xử lý, và thay nệm là cách an toàn nhất. Nguồn nói về nệm đặt trên mặt ván đặc; việc áp vào nệm gập kín trong thân sofa là suy luận của chúng tôi, nhưng cơ chế thoát ẩm thì giống nhau.

Vì sao nặng hơn ở Việt Nam. Mùa nồm miền Bắc, sàn và tường đọng nước còn nệm thì khó có chỗ hong khô. Miền Trung có những đợt mưa kéo dài và hơi muối.

Phép thử. Sau đợt ẩm, mở nệm ra và áp lòng bàn tay lên mặt dưới: nếu thấy lạnh, âm ẩm, hoặc ngửi thấy mùi, nệm đang giữ ẩm.

Cách tránh. Chọn đáy nan thưa hoặc có lỗ thoáng thay cho ván đặc, vỏ nệm tháo giặt được. The Futon Shop khuyên lật, xoay nệm và phơi nắng định kỳ. Cửa hàng Déco Éléments gợi ý mở thoáng 15–20 phút mỗi sáng và xoay nệm 2–3 tháng một lần.

4. Nặng và cồng kềnh: nhớ tính cả cầu thang, thang máy

Chuyện gì xảy ra. Which? lưu ý sofa giường thường lớn hơn bạn nghĩ vì cơ cấu tạo thêm khối. Ở nhà ống, vấn đề không nằm ở phòng khách mà ở đường đi tới đó: cầu thang hẹp, khúc quẹo, hành lang bên hông.

Phép thử. Cầm thước dây đi từ cửa chính tới phòng đặt sofa, ghi chiều rộng hẹp nhất ở cửa, cầu thang, thang máy chung cư. Rồi hỏi người bán: kích thước kiện hàng khi đóng, trọng lượng cả bộ, tay và lưng có tháo rời được không.

Cách tránh. Which? khuyên đo cả hai trạng thái, đóng và mở. Với nhà ống có cầu thang xoắn hoặc rất hẹp, hãy ưu tiên mẫu tháo được, hoặc đặt đóng theo kích thước. Phần này gần với chuyện kích thước sofa: đo tuyến vận chuyển trước khi đo chỗ đặt.

5. Vải bọc phải chịu nhiều hơn sofa thường

Chuyện gì xảy ra. Sofa giường vừa là chỗ ngồi vừa là chỗ nằm, vải chịu cọ xát và mồ hôi nhiều hơn. Wohnparc, một trang tư vấn nội thất Đức, nêu mức Martindale (số vòng cọ xát máy thử trước khi vải bắt đầu mòn): khoảng 10.000–15.000 vòng cho sofa dùng nhẹ trong gia đình, 25.000–35.000 vòng cho dùng thường xuyên. Họ nói thêm rằng sofa giường thường có chỉ số cao hơn hẳn loại không có chức năng ngủ, và loại dùng ngủ hằng ngày cần vải chống mài mòn tốt.

Dễ vệ sinh cũng là bền. Livingetc trích chuyên gia giấc ngủ gợi ý da công nghiệp chất lượng tốt hoặc microfiber, vì dễ lau và thường bền hơn. Nhưng nằm trực tiếp lên da trong nhà nóng ẩm thì khác: mybest cảnh báo da có thể lên mốc vào mùa hè. Xem có nên mua sofa da công nghiệp và vải bọc sofa loại nào tốt trước khi chọn.

Phép thử. Hỏi "vải này bao nhiêu vòng Martindale?". Người bán không biết con số thì hỏi tiếp: vỏ có tháo ra giặt được không, và còn mẫu vải để thay sau vài năm không.

Cách tránh. Nếu sofa vừa ngồi vừa nằm hằng tuần, chúng tôi khuyên nhắm vào nhóm 25.000 vòng trở lên (đây là suy luận của chúng tôi từ các mốc trên, không phải con số của nguồn) và ưu tiên vải thoáng.

6. Bảo hành khung không phải bảo hành cơ cấu

Chuyện gì xảy ra. Which? ghi rằng bảo hành khung thường là 10 năm, một số nơi tới 15 năm, nhưng chỉ phủ lỗi sản xuất, không phủ hao mòn thông thường. Cơ cấu mở là phần dễ hao mòn nhất, nên "bảo hành khung" chưa chắc đã gồm bản lề và khung kéo.

Mức tham chiếu. Déco Éléments, một cửa hàng sofa giường ở Pháp, xếp 2 năm bảo hành cơ cấu là mức tối thiểu theo luật ở thị trường của họ (Pháp), không áp dụng nguyên cho Việt Nam; 5 năm là dấu hiệu tự tin và 10 năm là cấp độ khách sạn. Đó là cách xếp của người bán, bạn cứ dùng làm thước đo thô.

Phép thử. Hỏi bằng văn bản: cơ cấu bảo hành mấy năm, gồm bản lề và khung kéo không, ai trả tiền vận chuyển khi sửa, và có thay riêng được nệm không. Gia Công Sofa bảo hành khung và nệm 10 năm theo điều khoản ghi trên phiếu bảo hành; với sofa giường, hãy hỏi rõ phần cơ cấu nằm ở điều khoản nào, bất kể bạn mua ở đâu.

Cách tránh. Có phiếu bảo hành bằng chữ, không chỉ lời nói.

7. Khi mở ra cần thêm khoảng trống phía trước

Chuyện gì xảy ra. Which? liệt kê chiều sâu khi mở thành giường, theo kích thước trung bình ở Anh: khoảng 180 cm cho ghế đơn, 220 cm cho sofa hai chỗ và 240 cm cho sofa ba chỗ. Với phòng khách chung cư nhỏ kê sofa sát tường, 2,2–2,4 m có thể đã chặn mất lối đi ra ban công hoặc che tủ TV.

Phép thử. Dán băng keo giấy lên sàn theo đúng kích thước lúc mở, dời bàn trà, rồi thử mở cửa phòng, cửa ban công và đi một vòng. Chỗ nằm một người nên rộng từ 90 cm, và chiều dài hơn người nằm ít nhất 20 cm (mybest).

Cách tránh. Phòng nhỏ thì chọn kiểu ít chiếm sàn khi mở, hoặc đổi cách làm hẳn. Xem thêm cách chọn sofa cho phòng khách nhỏ.

Ai nên mua sofa giường

• Nhà không có phòng trống, sofa chính cũng là nơi cho khách ngủ lại.
• Số đêm có khách ngủ lại thực tế năm ngoái (đếm lại, đừng đoán) chỉ vài đêm, thấp hơn nhiều so với ngưỡng khoảng 4 đêm mỗi tháng mà một cửa hàng Pháp dùng cho kiểu click-clack.
• Người nằm khỏe, không đau lưng, không phải người lớn tuổi.
• Có khoảng trống phía trước đúng bằng chiều sâu khi mở, và đường vận chuyển đủ rộng.
• Phòng khách khô thoáng, bạn sẵn sàng mở nệm ra thông gió khi trời nồm.

Ai không nên mua

• Người ngủ trên đó thường xuyên, ví dụ studio kiêm phòng ngủ: Which? cảnh báo ngủ liên tục trên nệm mỏng, kém đỡ có thể làm đau lưng, đau cổ nặng thêm.
• Người lớn tuổi, người đau lưng hoặc cần nệm đỡ chắc: nên cân nhắc kỹ hoặc chọn nệm giường thật.
• Nhà chỉ có cầu thang hẹp, không có thang máy, mà không thể tháo kiện hàng.
• Nhà ẩm, ít nắng, nơi nệm khó phơi.

Phương án thay thế: sofa văng kèm nệm gấp, futon, sofa module

Honey Pot Furniture gợi ý phương án đơn giản nhất: một chiếc sofa thường cộng một chiếc giường riêng nếu bạn đặt sự thoải mái và độ bền lên trước. Dưới đây là bốn hướng phù hợp với nhà Việt Nam.

Người dùng Nhật ấy rút ra: nếu cần ngủ thật thì ưu tiên chức năng ngủ, và với phòng hẹp họ nghiêng về nệm trải sàn gấp cất đi. Gia Công Sofa nhận đóng sofa theo kích thước, kiểu dáng, màu và vải bạn chọn, trong đó có sofa giường, sofa văng và sofa góc. Nếu bạn muốn một chiếc sofa văng vừa với khoảng tường, kèm nệm gấp riêng, xem đóng sofa theo yêu cầu. Còn muốn nhìn lại các dạng sofa để chọn, đọc các dạng sofa.

Checklist 6 câu trước khi trả tiền

1. Ai sẽ nằm: người trẻ khỏe hay người lớn tuổi, đau lưng?
2. Năm ngoái thực tế có bao nhiêu đêm có người ngủ lại? Dưới khoảng 4 đêm mỗi tháng thì kiểu click-clack còn tạm đủ (ngưỡng của một cửa hàng Pháp); trên đó hãy xem nệm riêng hoặc giường thật.
3. Nệm riêng dày bao nhiêu cm, tỷ trọng bao nhiêu? Nằm nghiêng 10 phút đã thử chưa?
4. Mở đóng 5 lần liền một mình có nhẹ không, có phải nhấc đệm ra không?
5. Đáy hộc có thoáng không, vỏ nệm có tháo giặt được không?
6. Dán băng keo lên sàn với kích thước khi mở, đo đường vận chuyển: đã lọt cửa, cầu thang chưa?

Chụp màn hình danh sách này mang theo khi đi xem mẫu. Về chuyện nệm, bài mút sofa loại nào tốt giải thích cách đọc tỷ trọng mút.

Kết luận: mua nệm, đừng mua dáng

Sofa giường là sofa có kèm một chiếc nệm mỏng và một cơ cấu phải mở được bằng một tay. Nếu nhà bạn chỉ thỉnh thoảng có khách ngủ lại vài đêm, nó là lựa chọn gọn, đáng tiền. Quay lại bữa Tết ấy: nếu mẹ bạn ở thêm bốn đêm nữa, người nằm trên tấm nệm 10–13 cm sẽ là mẹ, không phải khách. Khi người ở lại có thể là ông bà hoặc ở lâu, hãy chuyển sang nệm và giường thật.

Gia Công Sofa viết cẩm nang này theo một nguyên tắc: phần lớn lời khuyên là một con số có nguồn hoặc một phép thử bạn tự đo được. Tối nay, lấy cuộn băng keo giấy ra, dán kích thước khi mở lên sàn phòng khách, rồi mới đi xem mẫu.