Sofa phong cách Bắc Âu hay Japandi? So sánh để chọn đúng cho nhà nóng ẩm Việt Nam

Tháng 12 ở Copenhagen, cả tháng chỉ có khoảng 40,6 giờ nắng, chưa tới 1,5 giờ mỗi ngày, và nhiệt độ cao nhất trong ngày trung bình chỉ 4,4 °C. Sofa phong cách Bắc Âu lớn lên trong những căn phòng như thế: gỗ sáng, vải ấm, đèn vàng. Cũng tháng đó, nhiệt độ cao nhất ở Đà Nẵng vượt Copenhagen hơn 20 °C. Độ ẩm tương đối ngoài trời gần bằng nhau (85,4% so với 85%), nhưng mỗi mét khối không khí ở Đà Nẵng chứa nhiều hơi nước hơn khoảng 3,5 lần (tính của biên tập).

Vậy chiếc sofa sinh ra để giữ ấm một căn phòng ở Copenhagen, về nhà Việt nên giữ gì và đổi gì? Chép dáng, đừng chép ruột. Giữ chân gỗ nhấc ghế khỏi sàn, tay gọn, màu sáng ấm. Đổi lớp vải dày và con số chiều cao nhập từ xứ lạnh bằng vải thoáng và số đo của chính người ngồi. Cuối bài là Phiếu 3 chạm: chân, lưng, gầm của Gia Công Sofa, ba phép thử bằng đôi chân và đôi tay của bạn.

Sofa phong cách Bắc Âu là gì?

Sofa phong cách Bắc Âu (hay ghế sofa Bắc Âu) là sofa dáng đơn giản, đường nét gọn, khung hoặc chân gỗ sáng lộ ra, màu trắng, kem, be hoặc xám nhạt, thường thêm gối, chăn và đèn vàng cho ấm (Real Homes, Ideal Home).

Trả lời nhanh: chọn sofa Bắc Âu hay Japandi?

Chọn theo người ngồi chính, không theo ảnh đẹp. Người đau lưng nên chọn ghế từ 45 cm (Wedler Living, Đức); nhà có ông bà cũng nên nghiêng về ghế cao vì ghế càng thấp càng khó đứng dậy (Harem, Nhật). Nhà có trẻ nhỏ hợp Japandi thấp. Muốn dung hòa, thử quanh 42 cm, tông be ấm.

Sofa phong cách Bắc Âu hay Japandi: bảng so sánh nhanh

Bảng này để chụp màn hình gửi người nhà. Cả hai đều là sofa hiện đại tối giản (minimalist), khác nhau ở màu, dáng chân và chiều cao. Cột cuối là nhận định của biên tập; không nguồn nào đo riêng sofa Bắc Âu, nên mức mặt ngồi là của sofa châu Âu phổ thông.

Nguồn: Real Homes, Ideal Home, Livingetc, Wayfair, Furni, Wedler Living, Lazada Philippines. Về gỗ, nguồn không thống nhất: Wayfair nói gỗ sáng (nhất là sồi), Lazada Philippines nói sáng đến vừa, Livingetc nói phía Nhật quen gỗ sẫm hơn. Mức 35–42 cm chỉ có hai trang bán hàng nêu (Furni, Lazada Philippines).

Sofa kiểu Bắc Âu: chân gỗ, màu sáng, tay gọn

Mẫu sofa Bắc Âu dễ nhận ra nhờ khung gỗ lộ, nệm rời, đường thẳng và màu trung tính, sinh ra để căn nhà mùa đông tối vẫn ấm và sáng. Vậy đâu là "dáng" nên giữ, đâu là "áo ấm" nên cân nhắc?

Christina Richardson, nhà thiết kế gốc Thụy Điển, kể với Homes & Gardens rằng vùng này từng nghèo và rất ít ánh sáng ban ngày, nên không gian phải vừa ấm, vừa dùng được, vừa sáng. Hygge (từ Đan Mạch, Na Uy chỉ tâm trạng ấm cúng), theo Wikipedia, có gốc liên quan đến lửa, nguồn nhiệt và ánh sáng che chở giữa mùa đông tối, lạnh, ẩm.

Còn "dáng" thì như ảnh bìa của Børge Mogensen, nhà thiết kế thuộc "thời hoàng kim" Bắc Âu (Wikipedia): khung gỗ lộ, nệm rời, đường thẳng, vật liệu tự nhiên (Real Homes). Re:CENO, hãng bán sofa Nhật, tả tay ghế gỗ là sắc nét, nhẹ mắt; "tay gọn" của dáng Bắc Âu nghiêng về kiểu đó (nhận định của biên tập).

Một chi tiết hay bị bỏ qua là cái chân. Hai chuyên gia do Ideal Home trích (đều làm cho hãng bán nội thất) cho rằng đế gỗ nâng ghế làm căn hộ nhỏ trông rộng hơn, lau gầm dễ hơn, thoáng hơn; đó là lời người trong ngành, chưa phải số đo. "Sofa gỗ" ở đây là ghế có khung hoặc đế gỗ lộ ra, không phải ghế toàn gỗ. Với nhà Việt mùa nồm, khe gầm là phần đáng giữ của sofa gỗ phong cách Bắc Âu; nên có chân hay không, xem sofa có chân hay không chân.

Sofa Japandi và sofa Nhật tối giản: thấp, tông ấm, vải thô

Japandi pha sự tiện dụng của Bắc Âu với tinh thần wabi-sabi của Nhật; ở sofa, nó hiện ra qua dáng thấp, đường ngang gọn và màu ấm hơn.

Furni, hãng bán sofa ở Ba Lan, tả sofa Japandi với đường ngang gọn, không chần nút, chân gỗ lộ, màu lanh ngà, yến mạch, cát, tránh trắng lạnh và xám lạnh. Homes & Gardens dẫn Laila Rietbergen, tác giả sách Japandi Living: nhà Bắc Âu hay dùng nền trắng sáng, còn Japandi nên chuyển sang be mềm.

Nếu bạn nghiêng hẳn về ghế sát sàn, xem thêm sofa bệt kiểu Nhật.

Wabi-sabi: khi nào thêm chút mộc, khi nào là mốc

Wabi-sabi là vẻ đẹp của cái không hoàn hảo, vô thường và chưa trọn vẹn (Wikipedia); trong Japandi, nó chỉ cần một vài món (Wayfair).

Nhà Việt có thêm một ranh giới (ý kiến biên tập). Lớp gỗ ngả màu theo năm tháng là mộc; vết ố xanh xám lan trên vải hay chân ghế sau đợt nồm là mốc, không phải thẩm mỹ. Hãy hút ẩm, lau theo nhãn hướng dẫn của vải sau khi thử ở chỗ khuất, và nhờ thợ nếu mốc lan rộng. Để bàn trà vân thô hoặc chiếc bình gốm gánh phần mộc, còn sofa nên là món sạch và yên nhất phòng.

Chênh 10 cm chiều cao ngồi đổi cảm giác thế nào?

Mười cm mặt ngồi đổi cả cách bạn ngồi lẫn cách bạn đứng dậy. Furni so mặt ngồi 37 cm của sofa Japandi với 47 cm của sofa chuẩn: ghế thấp để lộ nhiều tường hơn nên phòng thoáng hơn. Cái giá, theo Harem, là đứng dậy tốn sức hơn, khó với người đau lưng hoặc cao tuổi.

Tình huống giả định: nhà có hai chiếc ghế đẹp như ảnh, một chiếc 47 cm, một chiếc 37 cm. Bạn cao 1,56 m ngồi chiếc đầu thì chân chỉ chạm sàn bằng mũi bàn chân; mẹ bạn ngồi chiếc sau thì phải chống hai tay mới đứng lên. Cả hai đều đúng phong cách, và cả hai đều sai người ngồi.

Cả bốn nguồn đều là người bán, nên đây là mức tham khảo; đáng chú ý là sofa "chuẩn" của Nhật thấp hơn của Đức khoảng 4–5 cm, tức con số chuẩn dường như phụ thuộc quê người bán.

Còn người Việt thì sao? Thanh niên 18 tuổi năm 2020 cao trung bình 168,1 cm (nam) và 156,2 cm (nữ), theo Viện Dinh dưỡng quốc gia. Wedler Living gợi ý 40–42 cm cho người dưới 1,65 m, 42–45 cm cho người cao 1,65–1,80 m; suy luận của biên tập: dải 42–45 cm vừa với nam trung bình nhưng cao hơn dải 40–42 cm dành cho nữ trung bình, còn mức 47 cm của Furni vượt cả hai dải. Quy tắc của bài: thử 40–45 cm theo chiều cao người ngồi chính, 42 cm là điểm chạm giữa dải Japandi (đến 42) và dải sofa chuẩn (từ 42). Người đau lưng nghiêng về phía cao (Wedler khuyên từ 45 cm); ông bà cũng vậy, vì ghế càng thấp càng khó đứng dậy (Harem).

Phép thử 90 độ (từ Wedler Living): ngồi thẳng, đặt bàn chân phẳng trên sàn. Góc giữa đùi và cẳng chân từ 90° trở lên thì đứng dậy không cần lấy đà; góc nhọn hơn thì sẽ nặng. Ghế thấp không hợp làm ghế chính của ông bà, xem ghế sofa thư giãn cho người già.

Điều chỉnh sofa Bắc Âu cho khí hậu nóng ẩm Việt Nam

Giữ dáng, đổi ruột: giữ chân gỗ, tay gọn, màu sáng ấm; đổi vải len dày, lớp chăn dày và con số chiều cao nhập khẩu. Bảng số dưới đây cho thấy vì sao.

Nguồn: mục khí hậu của Wikipedia về Copenhagen (DMI) và Đà Nẵng (Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng Việt Nam). Giờ nắng mỗi ngày (chia cho 31) và hàng cuối là tính của biên tập, theo công thức Magnus với độ ẩm trung bình và nhiệt độ cao nhất trong ngày (dùng nhiệt độ trung bình ngày, 2,5 °C và 22,2 °C, tỷ lệ vẫn khoảng 3,4 lần). Các kỳ đo không trùng nhau nên chỉ đọc như thứ tự độ lớn.

Hai hàng cuối là điều bất ngờ: độ ẩm tương đối hai nơi gần như bằng nhau, nhưng không khí Đà Nẵng chứa nhiều hơi nước hơn khoảng 3,5 lần. Các số này đo ngoài trời, nên chỉ là so sánh khí hậu, không phải độ ẩm trong phòng khách. Suy luận của biên tập: lớp len dày hợp những căn phòng mùa đông lạnh; ở Đà Nẵng, nơi tháng 6 cao nhất trong ngày trung bình 34,5 °C, nó giữ nhiệt khi ngồi lâu. Ở miền Bắc, nồm có thể đẩy độ ẩm lên tới 90% (Báo Pháp luật); điều hòa chế độ khô hoặc máy hút ẩm là cách được khuyên.

Nên giữ (nhận định của biên tập, ý nào có nguồn thì ghi nguồn):

• Chân gỗ lộ: khe gầm để lau dọn và thoáng; Wedler Living còn nhắc chân cao hơn giúp robot hút bụi chui qua. Chân cao bao nhiêu thì xem chân sofa cao bao nhiêu.
• Màu be, kem: hợp cả hai phong cách và đỡ lộ bẩn hơn trắng tinh.

Nên đổi:

• Vải: ưu tiên thoáng. Len, bouclé (vải dệt vòng xù) dày là "áo ấm" của phong cách (Wayfair, Real Homes). Lazada Philippines nói vải sợi tổng hợp ở nơi nóng ẩm có thể giữ nhiệt và dính da (lời người bán); hãy ưu tiên lanh, cotton và thử 15 phút (Phiếu 3 chạm).
• Khung gỗ: hỏi gỗ đã sấy chưa, mối ghép có chắc không, bề mặt có xử lý chống ẩm không (Lazada Philippines khuyên cho khí hậu nhiệt đới; xem thêm có nên mua sofa gỗ).

Phối thảm, gối và đèn cho sofa phòng khách Bắc Âu

Bắc Âu thêm ấm bằng đèn và lớp gối, Japandi giữ bàn thấp và ít món.

• Bắc Âu: nhiều đèn tạo ánh vàng, chụp đèn giấy, lớp gối và chăn (Real Homes).
• Japandi: bàn trà gỗ cao 35–40 cm, thảm sợi tự nhiên, chăn lanh, một màu đậm duy nhất ở bàn phụ hoặc thảm (Furni).
• Nhà Việt: bàn trà và đồ đi kèm nên thấp theo ghế, gối vỏ lanh hoặc cotton, chăn cotton mỏng, thảm dệt phẳng sợi tự nhiên thay cho len, đèn vàng buổi tối vẫn hợp (ý kiến biên tập).

Chọn phong cách nào cho chung cư, nhà ống?

Nhà có ông bà hoặc người đau lưng nên chọn mặt ngồi cao hơn; nhà có trẻ nhỏ, thú cưng hoặc người ngồi chính dưới 1,65 m hợp Japandi thấp hơn; còn lại, thử quanh 42 cm. Ba lối chọn dưới đây là nhận định của biên tập.

Chọn ghế cao hơn, dáng gọn, chân lộ (hợp nhất với dáng Bắc Âu) nếu: nhà có ông bà hoặc người đau lưng; bạn muốn khe gầm để lau trong mùa ẩm; phòng nhỏ và bạn thích cảm giác nhẹ (xem sofa phòng khách chung cư).

Chọn Japandi nếu: nhà có trẻ nhỏ, thú cưng hoặc hay sinh hoạt sát sàn; người ngồi chính thấp dưới 1,65 m; bạn thích tông be nâu, bề mặt thô. Harem, hãng bán sofa thấp, nói ghế từ 36 cm trở xuống giảm chấn thương khi trẻ ngã và đỡ cho khớp chó khi nhảy xuống (lời hãng bán; ghế thấp không thay cho việc trông trẻ).

Chọn lai nếu: bạn muốn một mức giữa, mặt ngồi quanh 42 cm: mép trên của dải Japandi 35–42 cm (Furni) và mép dưới của dải sofa chuẩn 42–45 cm (Wedler Living). Cho nhà ống hẹp ngang, đọc cách bố trí sofa phòng khách nhà ống. Muốn một phong cách có gốc nhiệt đới hơn, xem sofa Indochine.

Phiếu 3 chạm: chân, lưng, gầm (Gia Công Sofa biên tập tổng hợp từ Wedler Living, Ideal Home và Lazada Philippines). Gửi người nhà trước khi ra showroom, rồi làm trước khi chốt, ở showroom hoặc với chiếc ghế đang dùng:

1. Chân chạm sàn: ngồi thẳng, bàn chân phẳng, góc gối từ 90° trở lên, rồi đứng dậy không lấy đà.
2. Lưng chạm vải 15 phút: ngồi thử vào buổi trưa, mặc áo cộc, xem vải thoáng hay dính.
3. Tay chạm gầm: luồn cán chổi hoặc máy hút bụi dưới gầm xem có lau được không; soi chân gỗ xem có vết ố ẩm.

Gia Công Sofa nhận đóng sofa theo yêu cầu tại Đà Nẵng. Bạn hãy hỏi xưởng xem có làm được chân gỗ lộ và mặt ngồi theo số đo của bạn không; hotline, Zalo 0939.442.331.

Lần tới thấy một phòng khách Bắc Âu đẹp trên mạng, hãy hỏi một câu: kiểu phòng này lớn lên ở nơi tháng 12 chỉ có khoảng 1,3 giờ nắng mỗi ngày, còn nhà mình thì sao? Chép dáng, đừng chép ruột, rồi làm Phiếu 3 chạm: chân, lưng, gầm trước khi chốt.