Kích thước sofa tiêu chuẩn: bảng tra 1, 2, 3 chỗ, góc L, chữ U và cách chọn theo người Việt

Theo Wedler Living (Đức), sofa có mặt ngồi sâu từ 60 cm trở lên thuộc nhóm "lounge", dành cho người thích co chân, ngồi xếp bằng hay nằm dài; người dưới 1,65 m chỉ nên ngồi sâu 47–52 cm. Trong khi đó, phụ nữ Việt Nam cao trung bình 156,2 cm (Tổng điều tra Dinh dưỡng 2019–2020). Một chiếc sofa mặt ngồi sâu 60 cm đã dư 8–13 cm so với mức khuyến nghị, gần một gang tay: đủ để chân hẫng khỏi sàn, hoặc tối nào cũng phải nhét gối sau lưng.

Đó là lý do bảng kích thước sofa chung chung thường đúng trên giấy mà sai trong nhà bạn. Bài này đưa đủ số đo từng loại sofa, rồi chỉ cách chọn kích thước theo hai thứ quyết định: bức tường đặt ghế và người sẽ ngồi trên nó. Nếu bạn vừa nhận nhà, sắp chuyển nhà hay sắp cưới, hãy đọc trước khi đi xem sofa.

Bảng kích thước sofa theo từng loại

Kích thước sofa thông dụng: sofa 2 chỗ dài khoảng 140–180 cm; sofa 3 chỗ 180–220 cm theo Which? (Anh), tới 240 cm theo Westwing và Pummba (châu Âu); sofa 4 chỗ 220–260 cm. Sâu tổng khoảng 80–100 cm, cao tổng 80–100 cm. Sofa góc chữ L thường có cạnh dài 250–350 cm (Westwing); sofa chữ U không có số đo chuẩn chung.

Tổng hợp từ Which?, RASIK, Pummba, Westwing và Livingetc; chiều dài sofa 2–4 chỗ theo Which?, độ sâu theo Pummba và Livingetc. Các nguồn lệch nhau vài chục cm vì mỗi nước, mỗi hãng có "chuẩn" riêng; với sofa 3 chỗ, nguồn châu Âu cho tới 240 cm, nguồn Nhật chỉ 170–200 cm.

Bảng này để tra nhanh. Nhưng hai chiếc sofa cùng ghi "3 chỗ, dài 210 cm" vẫn có thể khác nhau rất xa khi ngồi, vì những con số nằm bên trong khung ghế.

Sofa 2, 3 chỗ dài bao nhiêu mét? Chiều dài trên nhãn và bề ngang ngồi thật

Sofa phòng khách cho ba người lớn thường dài 180–220 cm (Which?) hoặc tới 240 cm (Westwing, Pummba), vì bề ngang lòng ghế cần khoảng 160 cm trở lên, cộng thêm hai tay vịn. Sofa 2 chỗ cần bề ngang lòng ghế khoảng 120–140 cm, tổng chiều dài khoảng 140–180 cm.

Mỗi người lớn cần khoảng 50–70 cm bề ngang mặt ngồi để ngồi thoải mái, từ 80 cm trở lên là rộng rãi (Westwing, Ikehiko).

Tay vịn là thứ "ăn" chiều dài nhiều nhất. Livingetc ghi tay vịn sofa rộng 10–25 cm mỗi bên. Theo Westwing, sofa 2 chỗ dài 170 cm chỉ còn khoảng 120 cm mặt ngồi; sofa 3 chỗ dài 210 cm còn khoảng 160 cm. Theo Ikehiko (Nhật), với cùng một mặt ngồi, bản có tay vịn rộng từ 20 cm mỗi bên dài hơn bản không tay vịn từ 40 cm trở lên.

Dân trong nghề mới biết: khi xem sofa, hãy hỏi số đo "bề ngang lòng ghế", tức khoảng trống giữa hai tay vịn, chứ đừng chỉ hỏi tổng chiều dài. Sofa 3 chỗ tay vịn to có thể chỉ đủ cho hai người lớn ngồi thoải mái.

Cách tính nhanh: số người lớn × 50–70 cm = bề ngang lòng ghế cần có; cộng thêm bề rộng hai tay vịn (mỗi bên 10–25 cm) là ra chiều dài sofa nên tìm.

Chiều sâu tổng và chiều sâu mặt ngồi: đừng nhầm

Catalogue (bảng thông số) của cửa hàng thường chỉ ghi chiều sâu tổng (từ mép trước đến sát lưng ghế phía sau), khoảng 80–100 cm. Con số quyết định cảm giác ngồi là chiều sâu mặt ngồi, nhiều nơi ở Việt Nam gọi là chiều sâu lòng ghế: từ mép trước đệm đến mặt gối tựa lưng. The Stated Home (Mỹ) gọi đây là yếu tố "có lẽ quan trọng nhất" với cảm giác thoải mái khi ngồi.

Cột giữa quy đổi từ inch theo The Stated Home; trên 66 cm nguồn này coi là quá sâu. Cột phải theo Wedler Living; Westwing cũng gợi ý khoảng 50 cm cho người dưới 1,65 m.

Westwing xếp 50–60 cm là mặt ngồi sâu thường, còn 60–80 cm là kiểu nằm dài thư giãn. Đặt các mức này cạnh bảng trên, bạn sẽ thấy mặt ngồi từ 60 cm trở lên hợp nhóm người trên 1,65–1,80 m hoặc người thích nằm, không phải nhóm của người phụ nữ Việt trung bình. Khi đặt đóng sofa ở Gia Công Sofa, chiều sâu mặt ngồi là số đo bạn chọn theo người ngồi, không phải con số có sẵn trong catalogue: một gia đình có thể chốt khoảng 52–55 cm thay vì 60 cm trở lên.

Ở Việt Nam, nhiều nhà thích co chân, ngồi xếp bằng hay nằm ngả trên sofa. Nếu vậy, mặt ngồi sâu hơn là lựa chọn hợp lý. Chỉ cần nhớ: người thấp ngồi sofa sâu sẽ phải nhét gối sau lưng, và mỗi cm sâu thêm cũng là một cm sàn nhà mất đi.

Sofa cao bao nhiêu là vừa? Mặt ngồi, lưng tựa, tay vịn theo chiều cao người Việt

Mặt ngồi sofa chuẩn thường cao 42–45 cm (Wedler Living), 42–48 cm (Westwing) hoặc 43–48 cm (Livingetc); sofa Nhật thấp hơn, khoảng 30–40 cm (RASIK). Tổng chiều cao tính cả lưng tựa thường 80–100 cm. Người dưới 1,65 m hợp mặt ngồi 40–42 cm.

Bảng sau ghép khuyến nghị của Wedler Living (Đức) với chiều cao trung bình người Việt: nam 168,1 cm, nữ 156,2 cm (Viện Dinh dưỡng, theo VnExpress).

Nếu hai vợ chồng chênh nhau khoảng 12 cm như mức trung bình, gợi ý của chúng tôi là mặt ngồi sâu khoảng 52–55 cm, nằm giữa hai nhóm, kèm vài gối tựa rời để người thấp chỉnh độ sâu. Nhà có ông bà: chọn mặt ngồi ở mức cao nhất mà bàn chân ông bà vẫn đặt phẳng trên sàn (làm phép thử 10 giây bên dưới ngay với ông bà), kèm đệm chắc và tay vịn chắc để chống tay khi đứng dậy. The Stated Home ghi đệm chắc giúp đứng lên ngồi xuống dễ hơn; độ cứng của đệm phụ thuộc loại mút, xem mút sofa loại nào tốt.

Lưng tựa và tay vịn: muốn tựa được đầu, lưng nên cao từ khoảng 46 cm tính từ mặt ngồi (The Stated Home); Westwing coi tổng chiều cao lưng dưới 70 cm là thấp, trên 80 cm là cao. Lưng thấp làm phòng nhỏ thoáng hơn nhưng không đỡ cổ khi ngả. Tay vịn thường cao 50–65 cm tính từ sàn (Westwing); thích tựa nghiêng thì chọn tay vịn cao hơn mặt ngồi từ khoảng 18 cm, trên 25 cm là tựa rất êm (The Stated Home).

Tự kiểm tra trong 10 giây: ngồi thẳng, lưng chạm gối tựa. Nếu bàn chân vẫn đặt phẳng trên sàn và đầu gối gập khoảng 90° hoặc hơn một chút (phép thử của Wedler Living), kích thước vừa với bạn. Nếu mép đệm cấn vào khoeo chân, mặt ngồi quá sâu. Mẹo nhanh hơn: đo chiếc ghế bạn thấy ngồi dễ chịu nhất trong nhà rồi lấy làm chuẩn. Lần tới ngồi sofa nhà ai hay ở quán cafe, làm phép thử này và ghi lại chiều sâu bạn thấy vừa.

Một chi tiết dành riêng cho khí hậu nồm ẩm và bụi đường: chân sofa cao thoáng gầm giúp lau nhà dễ hơn. Wedler Living lưu ý chân cao hơn còn giúp robot hút bụi chui vào gầm sofa mà không bị kẹt; hãy đối chiếu chiều cao robot nhà bạn với khoảng hở gầm của mẫu định mua.

Kích thước sofa góc chữ L, chữ U

Sofa góc chữ L không có một chuẩn chung. Westwing ghi cạnh sofa góc thường dài 250–350 cm, nhiều mẫu rộng trên 300 cm. Pummba ghi bản có chaise longue (đoạn gác chân) gồm thân 180–240 cm và phần chaise dài 150–200 cm, sâu 85–95 cm. Livingetc dẫn số của Wayfair cho sectional (sofa module nhiều mảnh) kiểu Mỹ: ngang 229–427 cm, dài hoặc sâu 239–396 cm, rất lớn so với đa số phòng khách Việt.

Một lỗi đo hay gặp với sofa L: cạnh ngắn thường được đo từ mũi chaise tới mép lưng ghế (Livingetc đo chiều sâu sectional theo cách này), tức đã gồm chiều sâu của cạnh dài. Ví dụ giả định: cạnh ngắn ghi 170 cm, cạnh dài sâu khoảng 90 cm, phần ngồi hoặc duỗi chân thật chỉ còn khoảng 80 cm (phép tính của biên tập). Khi vẽ lên mặt bằng, hãy vẽ hai hình chữ nhật chồng góc, đừng cộng hai con số rồi coi là xong. Với sofa L có đoạn gác chân như ảnh trên, cạnh ngắn là chỗ duỗi chân chứ không phải thêm một chỗ ngồi.

Westwing xếp sofa góc và cụm sofa lớn (Wohnlandschaft) vào nhóm thường rộng trên 300 cm, hợp hộ đông người. Sofa chữ U có đoạn giữa và hai cạnh bên đều phải nằm trọn trong phòng, nên theo suy luận của biên tập, chỉ nên nghĩ tới U khi phòng đủ rộng để vẫn chừa lối đi. Số đo từng biến thể có trong bài kích thước sofa chữ U và cách đo cho phòng khách.

Kích thước sofa giường khi gấp và khi mở

Sofa giường cần hai bộ số đo: khi gấp và khi mở. Livingetc lưu ý loại kéo (pull-out) thường giữ nguyên chiều rộng, chiều cao và chiều cao mặt ngồi, chỉ đổi chiều sâu; loại futon gập ngửa lưng thì đổi cả chiều dài, sâu lẫn cao. Vì vậy hãy hỏi cửa hàng cả hai bộ số, đừng chỉ nhìn số của dáng sofa.

Con số hay bị quên là khoảng trống phía trước: Déco Éléments (Pháp) cho biết nhiều mẫu sofa giường khi mở sâu khoảng 220–230 cm vì nệm kéo ra phía trước. Hãy đo xem lúc đó còn mở được cửa, còn lối đi hay không. Về giường ngủ hằng ngày, nguồn này coi 140 cm là bề ngang tối thiểu cho hai người, 160 cm mới thoải mái. Cơ chế mở và độ dày nệm được so sánh kỹ trong bài sofa giường loại nào tốt.

Kích thước ghế sofa cho phòng khách nhỏ: bảng theo m²

Chúng tôi chưa tìm được nguồn trung lập nào có bảng sofa theo m² cho phòng khách Việt. Nguồn đủ rõ nhất là RASIK (Nhật), tính phòng theo chiếu tatami (1 chiếu khoảng 1,6 m², quy đổi gần đúng).

Với phòng khách khoảng 20 m², RASIK gợi ý sofa 3–4 chỗ. Nhưng phòng 5 × 4 m khác hẳn phòng 6,5 × 3 m của nhà ống, nên bảng m² chỉ là điểm xuất phát; bước tiếp theo là đo bức tường. Nếu nhà bạn dưới 15 m², đọc thêm cách chọn sofa cho phòng khách nhỏ và kích thước sofa chung cư.

Quy tắc 2/3 bức tường và 70–80% chiều dài tường

Which? đưa ra quy tắc 2/3: sofa dài khoảng hai phần ba bức tường đặt nó. Tạp chí của hãng nội thất iloom (Hàn Quốc) chi tiết hơn: phòng dài hẹp chọn sofa khoảng 70% chiều dài tường, phòng gần vuông có thể tới 80%, vì phía trước có nhiều khoảng thở hơn.

Ví dụ với bức tường 3,2 m:

• 2/3 tường: khoảng 213 cm.
• 70% (phòng dài hẹp): khoảng 224 cm.
• 80% (phòng gần vuông): khoảng 256 cm.

Rồi trừ đi những thứ rất hay gặp trên tường phòng khách nhà Việt: cửa ra ban công, ổ điện, cục lạnh điều hòa (đừng để gió thổi thẳng vào gáy người ngồi), đường dắt xe máy nếu phòng khách nhà ống kiêm lối đi ra sau.

Khoảng cách từ sofa tới bàn trà: Westwing khuyên tối thiểu 60 cm. Phép thử băng keo bên dưới giúp bạn kiểm tra khoảng này ngay trong nhà mình. Kích thước bàn trà có bài riêng: chọn bàn trà sofa cho vừa.

Phép thử 3 ngày băng keo: thử sofa ngay trên sàn

Houzz Đức gợi ý một cách rẻ nhất để biết sofa có vừa không: đánh dấu đúng diện tích sofa trên sàn bằng băng keo giấy hoặc báo cũ, thậm chí xếp thùng carton để hình dung cả chiều cao.

Cách làm (chụp màn hình để dùng):

1. Ghi lại ba số của mẫu sofa định mua: dài, sâu tổng, cao tổng.
2. Dán khung chữ nhật dài × sâu tổng lên sàn, sát tường như vị trí thật.
3. Với sofa L, dán thêm cạnh ngắn; với sofa giường, dán thêm phần mở ra.
4. Đặt bàn trà, kệ TV đúng chỗ; nếu phải đi qua giữa sofa và bàn trà, chừa ít nhất 60 cm.
5. Mở hết cửa, cửa tủ, cửa ban công xem có vướng khung không.
6. Sống cùng khung băng keo 3 ngày: đi lại buổi tối, dắt xe, cho bé chơi. Chụp ảnh khung kèm ba số đo (tường, mặt ngồi, khe cửa) gửi vào nhóm gia đình để cả nhà cùng duyệt.
7. Nếu thấy chật, giảm chiều dài hoặc chiều sâu trước khi giảm số chỗ.

Ở bước 7, tay vịn rộng 10–25 cm mỗi bên (Livingetc), nên đổi sang tay vịn mảnh có thể lấy lại vài chục cm mà vẫn giữ bề ngang lòng ghế.

Kích thước tối đa để lọt cửa, thang máy, cầu thang

Hình dung bạn chốt một bộ sofa văng 2,4 m, đặt cọc xong, đến ngày giao mới biết thang máy chung cư không xoay được ghế, còn cầu thang bộ thì kẹt ở chỗ quẹo. Chuyện này dễ xảy ra nếu bạn chỉ đo phòng mà quên đo đường vào.

Sofa đi qua cửa bằng chiều nhỏ nhất của nó, thường là chiều sâu hoặc chiều cao, chứ không phải chiều dài. Theo The Furniture Warehouse (Anh), chiều đưa ghế qua phải nhỏ hơn khe cửa hoặc hành lang hẹp nhất ít nhất 2 cm; sát quá 1–2 cm thì đừng mạo hiểm.

Checklist đo đường vận chuyển:

• Bề ngang thông thủy của cửa chính, cửa phòng, hành lang (đo chỗ hẹp nhất, trừ bản lề và tay nắm).
• Thang máy chung cư: rộng, sâu, cao trong lòng và đường chéo; sofa càng dài càng nên đo kỹ đường chéo trước khi đặt mua.
• Cầu thang nhà ống: bề rộng giữa tường và tay vịn, chiều cao dưới trần ở chỗ quẹo, kích thước chiếu nghỉ.
• Chiều sâu đường chéo của sofa khi nghiêng: Livingetc gọi đây là số đo "cực kỳ quan trọng" để qua cửa hẹp và góc quẹo.
• Sofa có tháo được chân, tay vịn hay chia module không.

Nếu đường vào quá hẹp, sofa module hoặc sofa tháo rời là lối thoát. Một lựa chọn khác là đóng sofa theo yêu cầu với đúng kích thước nhà bạn: chiều dài, chiều sâu mặt ngồi và kiểu dáng được chỉnh theo bức tường và người ngồi. Khi đặt đóng, hãy đưa các số đo khe cửa và thang máy ở trên cho xưởng ngay từ đầu, trước cả màu vải. Muốn so tiếp chất liệu khung, mút sau khi đã chốt kích thước, xem sofa loại nào tốt nhất.

Chốt lại: đo tường, đo người, đo đường vào

Kích thước sofa đúng không nằm trong chữ "3 chỗ" trên nhãn. Nó nằm ở ba lần đo: bức tường (khoảng 2/3 đến 80%), người ngồi (mặt ngồi sâu khoảng 47–57 cm cho đa số người Việt) và khe hẹp nhất trên đường đưa ghế vào nhà.

Việc nên làm ngay hôm nay: lấy thước dây đo bức tường định kê sofa, chiếc ghế bạn thấy ngồi êm nhất và khe hẹp nhất trên đường vào nhà, rồi dán khung băng keo lên sàn. Ba con số đó đáng tin hơn mọi bảng tra, kể cả bảng trong bài này. Mang chúng theo khi đi xem sofa, hoặc gửi cho xưởng khi đặt đóng: một chiếc sofa đóng theo yêu cầu ở Gia Công Sofa cũng bắt đầu từ chính những con số đó.