Sofa bệt kiểu Nhật có nên mua? 8 điều cần cân nhắc cho phòng khách, phòng ngủ và phòng trọ

Cùng gọi là sofa bệt kiểu Nhật, mặt ngồi có thể chỉ khoảng 10 cm hoặc tới 42 cm tùy nhà bán (bảng ở mục 1), nên cái tên không cho bạn biết ghế có hợp nhà mình hay không. Số đo thì có: mặt ngồi thấp cho quãng rơi của bé ngắn hơn, nhưng người lớn đứng dậy tốn sức hơn, đáy ghế dễ giữ ẩm mùa nồm, và robot hút bụi (cần khe gầm cỡ 9,5–11 cm theo AEG và Dreame) khó chui lọt. Bài này cân từng thứ, rồi chốt bằng Phiếu 4 số đo của Gia Công Sofa để bạn thử ghế trước khi mua.

Trả lời nhanh: sofa bệt kiểu Nhật là sofa có mặt ngồi sát sàn, thường không chân hoặc chân rất ngắn. Theo lập luận của các nhà bán Nhật, nên mua nếu nhà có bé nhỏ, thú cưng, hay ngồi duỗi chân và cần phòng thoáng. Nên cân nhắc loại khác nếu có người khó đứng dậy, nền nhà hay đọng nước mùa nồm hoặc bạn dùng robot hút bụi.

Nhớ một câu: trước khi bệt xuống, hãy đo bốn số (mặt ngồi khi nén, khe gầm, độ ẩm phòng, bàn trà và TV), vì mặt ngồi thấp cho quãng rơi ngắn và phòng thoáng nhưng đứng dậy tốn sức hơn và gầm khó dọn. Bốn số này nằm trong Phiếu 4 số đo của Gia Công Sofa ở cuối bài.

Số đo chiều cao trong bài đến từ hãng sofa thấp Nhật (HAREM, a.flat) và một hãng bán sofa sản xuất tại Ba Lan (Furni), tức là lời của bên bán, không phải thử nghiệm độc lập. Chỗ chưa có nguồn đo, bài ghi là suy luận.

1. Sofa bệt kiểu Nhật là gì: sofa sát sàn, họ hàng của ghế zaisu

Sofa bệt là sofa có mặt ngồi sát sàn, nhưng không có chuẩn chung, nên hãy đọc số cm. Theo HAREM, sofa thấp là từ 36 cm trở xuống, còn loại không chân từ 20 cm trở xuống gọi là "floor sofa"; a.flat tính sofa thấp khoảng 10–30 cm; Furni gọi kiểu Japandi (Nhật pha Bắc Âu) 35–42 cm là thấp.

Về hình dáng, zaisu là họ hàng gần của sofa bệt (nhận định của biên tập): theo Wikipedia, đây là ghế Nhật có lưng tựa nhưng không chân, hay đặt trong phòng trải tatami (tấm trải sàn truyền thống) hoặc bên bàn sưởi kotatsu.

Với sofa bệt tatami (đặt trên sàn tatami), HAREM giải thích rất ăn khớp: lăn khỏi ghế vẫn nằm tiếp trên sàn, chân thò vào kotatsu được sâu. Japandi cũng ưa mặt ngồi thấp; xem sofa phong cách Bắc Âu.

Với nhà ở Việt Nam: nhà ta ít có tatami, sàn thường là gạch men hoặc gỗ công nghiệp; điều đó quan trọng ở mục 6.

Thử ngay: hỏi người bán số cm từ sàn đến mặt đệm khi chưa ngồi, rồi tự đo lại khi đã ngồi (đệm nén xuống); số thứ hai mới là chiều cao bạn thật sự dùng.

2. Bé tập bò và thú cưng: quãng rơi ngắn hơn

Sofa bệt rút ngắn quãng rơi: bé trở mình hay chó mèo nhảy xuống chỉ cách sàn vài chục cm. HAREM và a.flat, hai nhà bán sofa thấp, đều nêu đây là lợi thế; chúng tôi chưa tìm thấy thử nghiệm độc lập về chấn thương, nên đó là lý lẽ về chiều cao, không phải bảo đảm an toàn.

HAREM nêu hai lúc dễ ngã: bé ngủ trưa lăn khỏi ghế và bé đứng nô đùa trên ghế. Mặt ngồi thấp thì cú ngã ngắn hơn, đỡ hú vía. Với chó, hãng lập luận rằng nhảy lên xuống ghế cao mỗi ngày dồn tải lên chân và lưng chó.

Lưu ý: mặt ngồi thấp không làm giấc ngủ của bé an toàn hơn. Một đơn vị y tế NHS ở Anh (RDaSH) viết rằng ngủ chung với bé trên sofa hoặc ghế bành là tình huống nguy cơ cao; hãy đặt bé ở chỗ ngủ riêng.

Với nhà ở Việt Nam: căn hộ nhỏ hay để bé chơi ngay phòng khách. Bàn trà góc nhọn và khe giữa các đệm vẫn là nguy cơ, và theo suy luận của chúng tôi, mèo với tới cả thành bên lẫn đáy ghế sát sàn; xem sofa vải chống mèo cào.

Thử ngay: RDaSH khuyên bò quanh nhà ở tầm mắt của trẻ. Hãy quỳ xuống bò một vòng quanh ghế: góc bàn, khe đệm và dây sạc nằm ở đâu?

3. Hợp thói quen ngồi bệt, ngồi xếp bằng và duỗi chân

Mặt ngồi sát sàn cho phép duỗi chân, xếp bằng hoặc nằm dài, nên a.flat, HAREM và RoomClip (tạp chí nội thất Nhật) đều xếp sofa thấp vào nhóm ghế để thư giãn. Đổi lại, lưng tựa thấp thường không đỡ được cổ và vai khi ngồi lâu.

a.flat nói mặt ngồi gần sàn giúp duỗi chân, nằm xuống cũng thấy yên tâm; với lưng ghế thấp, hãng gợi ý loại lưng cao hoặc có gối dài đỡ lưng: đó là mẫu ghế sofa bệt tựa lưng.

Với nhà ở Việt Nam: nhà quen ngồi chiếu xem tivi thì sofa bệt đưa thói quen ấy lên mặt đệm êm hơn sàn (suy luận của chúng tôi).

Thử ngay: ngồi xếp bằng 5 phút trên mẫu. Mặt ngồi có đủ sâu không, lưng có chạm lưng ghế không, đầu có chỗ tựa không?

4. Phòng trông cao và rộng hơn, nếu bàn trà và TV cũng thấp

Sofa thấp làm phần tường phía trên lộ ra nhiều hơn: Furni so sánh mặt ngồi 37 cm với 47 cm của ghế thường và nói khác biệt thấy rõ. Hiệu ứng chỉ giữ được khi bàn trà, kệ TV cũng thấp (HAREM, a.flat), nếu không phòng sẽ lệch tầm.

Furni gợi ý bàn trà 35–40 cm cho sofa thấp kiểu Japandi (ví dụ ghế 37 cm). HAREM nhắc khi làm việc hay ăn trên bàn, bàn quá cao làm mỏi tay, quá thấp làm mỏi cổ; TV đặt cao cũng làm cổ chóng mỏi.

Với nhà ở Việt Nam: phòng khách chung cư nhỏ hưởng lợi nhiều nhất (xem chọn sofa cho phòng khách nhỏ), nhưng kệ TV và bàn trà cũ còn cao thì phải đổi theo. Chiều cao bàn xem ở bàn trà sofa.

Thử ngay: ngồi thử rồi nhìn tâm màn hình TV: bạn có phải ngửa cổ không? Nếu có, hạ kệ hoặc treo thấp xuống.

5. Khó đứng dậy, nhất là với người lớn tuổi

Mặt ngồi càng thấp, đứng dậy càng cần lực chân. HAREM và a.flat đều liệt kê đây là nhược điểm đầu tiên: HAREM nói người đau lưng hoặc cao tuổi thấy khó hơn, a.flat nói chân và đầu gối chịu thêm tải, nhất là với đệm mềm lún sâu. Nhà có người như vậy nên chọn mặt ngồi cao hơn.

Hình dung (giả định): cuối tuần bà ngoại sang chơi, bạn mời bà ngồi sofa bệt có mặt ngồi 25 cm, đệm lún sâu. Ngồi xuống thì dễ, đứng dậy phải nhờ hai người kéo tay, cả phòng khách im đi một nhịp. Từ đó bà chỉ ngồi ghế bàn ăn, nhìn cả nhà quây quần trên chiếc sofa mới.

Nghiên cứu của Kuo (2013) cho 55 người cao tuổi làm phép thử đứng–ngồi 30 giây, trước từ ghế chuẩn cao 43 cm, sau từ năm độ cao bằng 80–120% chiều dài cẳng chân. Chiều cao ghế ảnh hưởng điểm có ý nghĩa thống kê, và các mức 100–120% cho điểm cao hơn ghế 43 cm. Đây là phép thử sức chân trên ghế thử, không phải thử sofa mềm.

HAREM đề xuất hai lối ra: mặt ngồi vừa 24–34 cm, hoặc ghế có mặt ngồi xếp chồng để mỗi chỗ một độ cao. a.flat khuyên cẩn trọng với đệm lún sâu và thử ngồi–đứng tại cửa hàng nếu được. Xem thêm ghế sofa thư giãn cho người già và nên mua sofa mềm hay cứng. Về sức khỏe đầu gối hay lưng, hãy hỏi bác sĩ; bài này chỉ bàn chiều cao đồ nội thất.

Thử ngay: đo từ sàn đến nếp gấp sau đầu gối của người khó đứng dậy nhất nhà. Theo suy luận của chúng tôi từ nghiên cứu trên, mặt ngồi khi nén nên từ chừng ấy trở lên. Rồi nhờ họ ngồi thử và đứng lên, có người đứng cạnh; nếu họ thấy khó thì loại mẫu đó.

6. Ẩm từ sàn mùa nồm: nguy cơ mốc ở mặt đáy

Sofa không chân có mặt đáy áp sát nền, nơi hơi ẩm dễ đọng. a.flat cảnh báo ghế đặt sát sàn dễ giữ ẩm; Vietcetera ghi nồm là lúc độ ẩm trên 90% và nước đọng trên nền nhà; EPA cho biết mốc mọc trên hầu hết vật liệu hữu cơ khi đủ ẩm.

Cơ chế, theo bài đăng của Trung tâm Khí tượng Quảng Tây (ghi nguồn tổng hợp từ mạng): tường và nền lạnh gặp không khí ấm ẩm thì hơi nước ngưng thành giọt, trông như sàn "rịn nước"; mùa hè nền ấm nên không bị. Cũng bài này, đồ gỗ thấm ẩm dễ mốc, còn tấm lót, vỏ đệm sofa thấm ẩm thì nên tháo ra thay kịp thời. EPA thêm rằng mốc hay mọc trên tường ở góc lạnh sau đồ nội thất, và khuyên giữ độ ẩm trong nhà dưới 60%, lý tưởng 30–50%. Chúng tôi chưa tìm thấy nguồn nào đo mặt đáy sofa bệt; suy luận của chúng tôi là khung gỗ và mút ngồi thẳng trên lớp nước ngưng sẽ khô chậm hơn ghế có chân.

Với nhà ở Việt Nam: nồm nặng ở miền Bắc, còn ở miền Trung gió nồm lại mát (Vietcetera); dù vậy, theo suy luận của chúng tôi, mưa dầm ở Đà Nẵng vẫn làm nền gạch lâu khô. Nên chừa khe giữa ghế và tường, bật chế độ dry của điều hòa hoặc dùng máy hút ẩm.

Thử ngay: sau đợt nồm hoặc mưa dầm, nhấc đệm và áp mu bàn tay lên mặt đáy: lạnh, ẩm hay có mùi hôi là báo động. Đặt ẩm kế cạnh ghế để theo dõi mức 60%.

7. Gầm sát sàn: robot hút bụi không chui vào, khó lau

Robot hút bụi thường cần khe gầm cỡ 10 cm: AEG ghi robot của hãng làm sạch được dưới đồ cao từ 95 mm; Dreame nêu nhiều mẫu cao 100–105 mm và khuyên chừa thêm ít nhất 5 mm. Sofa không chân gần như chắc chắn không lọt; hãy tra chiều cao robot nhà bạn.

Hình dung (giả định): bạn mua sofa bệt có chân 7 cm (số minh họa, không phải số đo của mẫu nào). Robot chạy cả tuần mà gầm vẫn dày bụi, vì khe không đủ cho nó chui vào. Muốn sạch, mỗi cuối tuần bạn phải kéo cả bộ ghế ra.

Dreame khuyên xem chiều cao tối đa của robot (một số mẫu hạ cảm biến khi dọn) và đo chỗ thấp nhất của đồ nội thất, ví dụ đáy sofa. a.flat nhận xét chân ngắn khó đưa dụng cụ vào, còn chân chừng 10 cm thì robot thường qua được; ghế không chân thì phải hay xê dịch để lau.

Phép cộng đơn giản từ số của Dreame: mẫu cao 105 mm cộng 5 mm chừa là 110 mm, tức 11 cm. Vì thế 10 cm chỉ là mức tối thiểu, chưa phải mức thoải mái (suy luận của chúng tôi). Mỗi hãng chừa dư khác nhau: Narwal khuyên khe 13–14 cm cho robot LiDAR của họ (cao khoảng 10,6–11 cm); so sánh các hãng ở chân sofa cao bao nhiêu.

Với nhà ở Việt Nam: bụi đường cộng nồm ẩm mà gầm không lau được thì dễ ám mùi (suy luận của chúng tôi).

Thử ngay: tra chiều cao tối đa của robot nhà bạn, cộng 5 mm, rồi so với khe hở thấp nhất dưới ghế (đo từ khung hay ván đáy, không đo ở chân).

8. Giải pháp lai: sofa thấp có chân khoảng 10–11 cm

Sofa thấp có chân giữ phần lớn lợi thế của mặt ngồi thấp mà vẫn chữa hai nhược điểm ở mục 6 và 7: khe dưới gầm cho không khí lưu thông và cho robot đi qua. Theo suy luận của chúng tôi từ các nguồn trong bài, tổng mặt ngồi khoảng 34–40 cm, trong đó chân 10–11 cm, là điểm giữa hợp lý.

a.flat nêu chân 10 cm để robot qua, HAREM nhận mặt ngồi 24–34 cm được ưa chuộng như phương án giữa. Ghế phổ thông đã khoảng 40–47 cm (bảng ở mục 1), nên mẫu lai 34–40 cm vẫn thấp hơn ghế thường. Nhà có người khó đứng dậy nên chọn phần cao của khoảng đó, và nếu số đo ở mục 5 vẫn lớn hơn mặt ngồi khi nén của mẫu lai thì chọn ghế thường. Robot cần khe 13–14 cm (mục 7) thì chân cao hơn kéo mặt ngồi tăng theo vài cm (đều là suy luận của chúng tôi).

Với nhà ở Việt Nam: nếu muốn đặt theo số đo của nhà mình, hãy hỏi xưởng đóng sofa theo yêu cầu xem có làm được mặt ngồi và chân cao như bạn đo không. Gia Công Sofa nhận tùy chỉnh kiểu dáng, kích thước, màu, vải hoặc da. Thêm cách chọn chân ở sofa có chân hay không chân.

Thử ngay: xin người bán chiều cao chân và mặt ngồi khi nén, ghi vào báo giá; thước dây của bạn mới là thước cuối cùng.

Sofa bệt phòng khách, sofa bệt phòng ngủ hay phòng trọ: chọn thế nào?

Sofa bệt hợp phòng khách có bé nhỏ, thú cưng và bàn trà, kệ TV thấp; hợp phòng ngủ làm góc đọc sách nếu sàn khô; hợp phòng trọ hẹp nếu có chỗ hong đệm. Nền hay đọng nước mùa nồm hoặc nhà có người khó đứng dậy thì nên cẩn trọng (suy luận của biên tập).

Bảng so sánh: sofa bệt, sofa lai có chân và sofa thường

Hàng mặt ngồi (trừ ô ghi suy luận) và số của Narwal lấy từ nguồn; các hàng còn lại là so sánh tương đối theo lập luận trong bài, không phải số đo.

Phiếu 4 số đo sofa bệt (Gia Công Sofa tổng hợp)

Phiếu do biên tập tổng hợp từ các nguồn trên, không phải tiêu chuẩn kỹ thuật. Chụp màn hình và mang theo khi đi xem ghế:

Phiếu 4 số đo sofa bệt · Gia Công Sofa

1. Mặt ngồi khi nén (sàn đến mặt đệm lúc có người ngồi): …… cm. Cẳng chân của người khó đứng dậy nhất nhà (sàn đến nếp gấp sau đầu gối): …… cm. Mặt ngồi nên từ số này trở lên (mốc suy luận từ Kuo, 2013).

2. Khe gầm thấp nhất: …… cm. Robot nhà bạn cao …… cm, cộng 0,5 cm = …… cm (Dreame). Cỡ 10–11 cm cho nhiều robot; robot LiDAR của Narwal cần 13–14 cm.

3. Độ ẩm cạnh ghế (ẩm kế): …… %. Nên dưới 60%, lý tưởng 30–50% (EPA).

4. Bàn trà: …… cm, thấp theo ghế (Furni, lời của bên bán, gợi ý 35–40 cm cho ghế cỡ 37 cm; ghế thấp hơn thì bàn thấp hơn: suy luận của chúng tôi). Tâm TV có bắt bạn ngửa cổ không: có / không.

Gửi phiếu này vào nhóm Zalo gia đình và nhờ người khó đứng dậy nhất nhà tự ghi số cẳng chân của chính họ, để cả nhà cùng đo một thước.

Kết luận: đo bốn số trước khi bệt xuống

Mặt ngồi thấp cho quãng rơi ngắn và phòng thoáng, nhưng đứng dậy tốn sức hơn và gầm khó dọn; bốn số trên phiếu cho bạn biết cái giá ấy có đáng với nhà mình không. Việc làm ngay: hôm nay đo từ sàn đến nếp gấp sau đầu gối của người khó đứng dậy nhất nhà và ghi số ấy vào phiếu.

Bài này không đưa khoảng giá sofa bệt vì giá phụ thuộc kích thước, chất liệu bọc, mút và khung; hãy xin báo giá theo đúng số đo và xem mẫu vải, da tại showroom 26 Võ Chí Công, Đà Nẵng.