Sofa Indochine đúng nghĩa là sofa biết thở: 7 đặc trưng và cách đặt cho căn hộ 70 m²

Một trong những lý do Indochine ra đời là để ngôi nhà biết thở. Mẹo của biên tập: tắt đèn, áp đèn pin điện thoại sát lưng ghế; thấy nhiều điểm sáng lọt qua là ghế đang thở. Theo suy luận của chúng tôi, một chiếc sofa Indochine chép đủ họa tiết sen nhưng bọc kín bằng nệm dày đã giữ cái vỏ và bỏ mất lý do ấy. Dấu vết còn ở công trình công cộng Indochine tại Hà Nội từ giữa thập niên 1920: mái chồng diêm hai ba tầng (các tầng mái chồng lên nhau) chừa khe sáng và khe gió giữa các tầng (theo Viet Nam News và một nghiên cứu kiến trúc Hà Nội 1920–1950). Bài này tách 7 đặc trưng thành ba nhóm (cái giúp ghế thoáng, cái chỉ trang điểm, một nguyên tắc tiết chế), rồi áp vào căn hộ 70 m² và mùa nồm.

Sofa Indochine là gì? Trả lời nhanh

Sofa phong cách Indochine là sofa mượn ngôn ngữ Đông Dương: khung gỗ sẫm lộ ra, lưng hoặc tay đan mây, nệm mỏng, vải mộc, vài họa tiết hoa lá và gam vàng đất, xanh rêu, trắng ngà. Chưa có tiêu chuẩn nào định nghĩa món này; bảy đặc trưng và mọi gợi ý ở dòng "Trên sofa" là tổng hợp của biên tập.

Indochine là lối kiến trúc thuộc địa Pháp được địa phương hóa. Theo Saigoneer, Ernest Hébrard đứng đầu cơ quan kiến trúc và quy hoạch Đông Dương từ 1921 và tìm một phong cách "bản địa" bằng cách tổng hợp nhiều truyền thống châu Á. Từ đầu những năm 2000, nó quay lại dưới tên "Indochic", như một tín hiệu về gu thẩm mỹ. Theo Viet Nam News, bên trong các tòa nhà ấy bố trí theo lối Pháp, còn mái và cấu trúc bao quanh theo kiểu Việt; vì thế "sofa Indochine" là cách gọi của giới thiết kế, mượn tinh thần mát thoáng của lớp vỏ đó.

Điều bất ngờ nằm ở chỗ thiếu. Bài VnExpress năm 2007 tả nhà Pháp ở Việt Nam: bàn ghế gỗ kiểu cổ, thỉnh thoảng có mây đan cho êm, chẳng bao giờ trải thảm hay treo rèm dày. Mút xốp PU mềm chỉ được sản xuất từ năm 1954 (Wikipedia), nên nhà xây trước đó không có nệm mút là chuyện thời đại, không phải ý đồ. Điều đáng học là mục đích: để không khí và ánh sáng đi qua.

Tự thử 1 phút: kéo sofa ra khỏi tường (nhờ thêm người nếu ghế gỗ nặng), tắt đèn phòng, áp đèn pin điện thoại sát mặt sau lưng ghế rồi nhìn từ phía trước. Thấy nhiều điểm sáng lọt qua (lưng đan, lưng hở) hay một mảng tối kín? Đây là phép đo độ hở của biên tập, không phải tiêu chuẩn.

Phiếu 3T của Cẩm nang Gia Công Sofa, chụp màn hình rồi đi xem ghế: Thở (đèn pin xuyên qua lưng ghế, nệm nhấc ra được, khe sau lưng 5–10 cm) · Thật (hỏi mây tự nhiên, PE hay giấy; tên khoa học của gỗ; số kg/m³ của ruột nệm) · Thừa (tối đa 3 điểm nhấn).

1. Khung gỗ sẫm màu, đường nét Á Đông: sofa gỗ Indochine để khung lộ ra

Gốc gác: Saigoneer liệt kê gỗ, sơn mài, mây, tre và gạch nung là vật liệu bản địa của Indochine; bài VnExpress nhắc bàn ghế gỗ kiểu cổ trong nhà Pháp.

Trên sofa: tay, lưng, chân bằng gỗ lộ ra, nệm rời đặt bên trong; tay thẳng và thanh, chân đủ cao để thấy sàn. Gầm hở còn giúp đáy ghế thoáng, xem thêm sofa có chân hay không chân.

Coi chừng: "sẫm màu" là màu, không phải loài gỗ. Wood Database ghi lõi gỗ tếch vàng đến nâu vừa và sẫm dần theo tuổi; theo suy luận của chúng tôi, màu đậm thường đến từ lớp hoàn thiện hoặc thời gian. Toàn chi Dalbergia, nơi có các loài "rosewood" nổi tiếng, nằm trong danh mục CITES về buôn bán loài hoang dã (Wikipedia). Gặp báo giá gỗ sẫm quý, hãy hỏi tên khoa học và giấy tờ nguồn gốc. Độ ẩm gỗ xem ở có nên mua sofa gỗ.

Hợp với: nhà thoáng, người thích dáng thanh.

2. Lưng và tay đan mây thoáng khí: sofa mây Indochine có "thở" hay không

Gốc gác: mây là thân đặc của các loài cọ leo (khoảng 600 loài theo FAO); FAO ước tính chỉ khoảng 20% loài có giá trị thương mại và mây chủ yếu được thu từ rừng tự nhiên, nên hãy hỏi nguồn gốc mây.

Trên sofa: sofa kiểu Indochine có thể đan ở lưng, tay hoặc mặt ngồi, kèm nệm mỏng. Hãy hỏi một câu: mây tự nhiên, nhựa PE (polyethylene) hay giấy? Một nhà bán nội thất ở Singapore cho biết loại giả mây bằng giấy mềm và vênh trong ẩm.

Coi chừng ở Việt Nam: theo nhà bán này, mây tự nhiên bền trong nhà có gió lưu thông và lớp phủ kín, nhưng để ở góc không bao giờ khô thì nứt và mốc sau một hai mùa; phòng quá khô cũng làm mây nứt. Một nhà bán nội thất Mỹ, nói về đồ ngoài trời, nêu mây không hợp không khí mặn ẩm kéo dài; với gió biển miền Trung, theo suy luận của chúng tôi, mây nên ở trong nhà chứ không ở ban công, xem sofa mây ngoài trời. Nhà có mèo hoặc trẻ nhỏ cũng nên cân nhắc, vì sợi đan dễ bị giật, cào (nhà bán Singapore, hãng đồ mây Anh).

Giả định (không phải khách thật): bạn đẩy văng mây sát tường cho gọn. Một tuần nồm sau, mặt sau lưng ghế không có gió đi qua và kẽ đan lên chấm xám. Đó là cái giá của một chiếc sofa "Indochine" không biết thở; khe 5–10 cm sau lưng ghế và việc theo dõi ẩm kế có thể đã tránh được.

Hợp với: phòng khách thông gió, điều hòa vừa phải.

3. Nệm mỏng, vải linen hoặc vải bố: để nệm tháo ra phơi

Gốc gác: nhà Pháp xưa chưa có mút xốp; theo VnExpress, bàn ghế chủ yếu là gỗ, thỉnh thoảng mây đan. Theo Wikipedia, lanh (linen) bền, hút ẩm, khô nhanh hơn cotton và dễ chịu khi trời nóng, nhưng dễ nhăn và mốc có thể làm hỏng sợi. Vải bố (canvas) là vải dệt trơn dày, làm từ cotton, lanh hoặc PVC.

Trên sofa: nệm ngồi mỏng, rời, vỏ tháo giặt để nhấc ra cho khô. Một công ty xử lý mốc ở Nhật cho rằng giặt vỏ đều giúp ngừa mốc, còn vỏ không giặt thì ẩm bẩn tích lại.

Coi chừng: nệm mỏng cần ruột đặc. Nhà cung cấp mút FoamOrder (Mỹ) coi dưới 4 inch, khoảng 10 cm, là nệm mỏng; một hãng sofa Pháp nêu mức từ 50 kg/m³ cho nệm ngồi rất mỏng (số của người bán). Xem đệm sofa dày bao nhiêu. Một nhà cung cấp vải ở Thái Lan khuyên tránh lanh và cotton chưa xử lý cho đồ dùng nhiều ở nơi rất ẩm; nhà bán Mỹ nói cotton chưa xử lý và vải bố hút ẩm dễ hơn. Theo suy luận của chúng tôi, lanh hợp phòng khách thông gió hơn ban công; nhà rất ẩm nên hỏi thêm vải chống thấm. Chi tiết về loại vải ở sofa vải bố có tốt không.

Hợp với: nhà muốn nệm dễ phơi, dễ giặt.

4. Họa tiết hoa lá, sen và gạch bông: một mảng nhỏ, không phủ kín

Gốc gác: Saigoneer ghi họa tiết rồng, rùa, phượng, hạc và nhiều loại hoa; nghiên cứu về Hà Nội kể hàng rào tòa Sở Tài chính (nay là Bộ Ngoại giao) có trang trí hình nụ sen. Gạch bông do người Pháp đưa vào Việt Nam từ thế kỷ 19, làm thủ công, không nung, mỗi viên mang nét tay thợ (Znews); phòng và hành lang nhà Pháp lát gạch bông "mát lạnh chân" (VnExpress).

Trên sofa: một mảng họa tiết ở gối; thân văng để trơn. Phòng đã có sàn gạch hoa thì họa tiết trên ghế nên bớt, kẻo hai thứ tranh nhau.

Coi chừng: họa tiết lớn phủ cả thân văng dài hơn 2 m trông như tấm rèm.

Hợp với: phòng có tường và sàn trơn.

5. Xanh rêu, vàng đất, trắng ngà: bảng màu tường vôi và cửa chớp

Gốc gác: Saigoneer ghi bảng màu be, kem, vàng, cam, đen, nâu, trắng. Tùy bút trên Znews gọi tường vàng cửa xanh gần như là mẫu mực phối màu của biệt thự Pháp ở Hà Nội và cho vàng là màu bền (ý kiến cá nhân, không có số đo). Tuổi Trẻ năm 2023 kể chuyên gia Pháp bóc các lớp vôi ở biệt thự 49 Trần Hưng Đạo, thấy lớp gốc vàng xen ô đỏ giả gạch, còn nhiều dự án trùng tu chọn tường vàng kẻ trắng cho thuận mắt, không phản ánh bản gốc.

Trên sofa: thân văng trắng ngà hoặc màu vải mộc; xanh rêu hoặc vàng đất ở gối; nâu gỗ làm nền. Ba màu cộng gỗ, mỗi màu một diện tích khác nhau. Xem thêm cách chọn màu sofa.

Coi chừng: theo suy luận của biên tập, "vàng Indochine" trong trí nhớ có thể cũng là bản đơn giản hóa như vậy; trắng ngà lộ vết nhanh ở nhà có trẻ nhỏ hoặc thú cưng, nên hãy chọn vỏ tháo giặt.

Hợp với: phòng sáng, tường trắng hoặc vôi nhạt.

6. Phối đồ đồng, gốm, đèn mây: một món đồng hoặc gốm và một món đan là đủ

Gốc gác: Saigoneer nhắc bình cổ và chậu bonsai trong sân là đồ trang trí điển hình của làn sóng Indochic. Bài còn tả một dãy cửa hàng mỹ nghệ bán trống đồng nhái và tranh Indochine giả phong cách ấn tượng: thêm nhiều là dễ thành đồ lưu niệm (suy luận của biên tập).

Trên sofa: chọn một món đồng hoặc gốm (khay, bình) và một món đan (đèn mây hoặc khay mây). Đèn mây hãy dùng bóng LED ít tỏa nhiệt và để thợ điện lắp.

Coi chừng: một hãng đồ mây Anh khuyên đừng đặt chậu nặng lên tay vịn mây.

Hợp với: người thích sưu tầm nhưng giữ được kỷ luật.

7. Tiết chế để không thành phòng trưng bày: học cái thiếu của nhà xưa

Gốc gác: VnExpress tả nhà Pháp xưa trần cao, ánh sáng ngập, chẳng bao giờ trải thảm hay treo màn cửa cầu kỳ, dày cộm. Tác giả bài trên Saigoneer cho rằng cái đáng giữ của Indochine là gió lưu thông, ánh sáng tự nhiên, vật liệu địa phương và lối tối giản theo khí hậu thay vì trang trí.

Trên sofa: Phép đếm 3 của biên tập: cả phòng tối đa ba điểm nhấn, gồm một mảng họa tiết (ở gối), một món đồng hoặc gốm và một món đan; màu nhấn nằm trên chính cái gối đó. Mọi thứ khác để trống: một văng, một ghế đơn, không thảm dày, không rèm nặng.

Coi chừng: nhồi cả bảy đặc trưng vào một phòng khách 70 m². Hãy đứng ở cửa, nhìn một lần: mắt dừng ở hơn ba món thì bỏ bớt.

Hợp với: ai muốn phòng thoáng và có gu; thích dáng gọn hơn thì xem sofa phong cách Bắc Âu.

Bảng chọn nhanh: đặc trưng nào làm sofa thở, đặc trưng nào là trang điểm

Sofa phòng khách Indochine cho căn hộ 70 m²: gợi ý bố trí

Giả định (không phải khách thật): căn hộ 70 m², phòng khách thông bếp, tường đặt sofa dài 3,6 m, một mặt là cửa kính ra ban công.

Theo quy tắc hai phần ba của Livingetc, sofa nên dài khoảng hai phần ba bức tường; đây là tín hiệu tỷ lệ chứ không phải điều răn. Tường 3,6 m cho văng khoảng 2,4 m, đủ chừa một đầu cho ghế đơn mây. Một bộ sofa Indochine gọn chỉ cần một văng và một ghế đơn. Phần còn lại là suy luận của biên tập từ các nguồn trên:

• Văng khung gỗ lộ, chân hở: đặt dọc tường, cách tường 5–10 cm cho lưng thoáng (công ty xử lý mốc Nhật). Cách bố trí chung xem bố trí sofa trong phòng khách nhỏ.
• Ghế đơn đan mây: đặt chếch, xa nắng chiều gắt chiếu thẳng (hãng đồ mây Anh nói nắng gắt làm phai và khô mây) và xa luồng gió lạnh thổi thẳng từ điều hòa.
• Ban công: ghế nhựa giả mây PE, không dùng mây tự nhiên.
• Điểm nhấn (đủ ba): một mảng họa tiết ở gối, một món đồng hoặc gốm, một đèn mây.

Gỗ và mây trong mùa nồm: bảo quản thế nào

Giữ thoáng và đo trước khi mở cửa. Cục Khí tượng Thủy văn định nghĩa nồm là khi độ ẩm không khí lên tới 90% (qua VTC News); ở miền Bắc nồm thường từ giữa tháng 2 đến đầu tháng 4, mỗi đợt vài ngày đến cả tuần. Đà Nẵng ẩm quanh năm: trung bình 81%, cao nhất 84–86% từ tháng 10 đến tháng 1 (Wikipedia).

1. Đo độ ẩm bằng ẩm kế điện tử. Công ty xử lý mốc ở Nhật nêu mốc phát triển nhanh hơn từ 60% và rất nhanh trên 70%, ở 20–30 °C; mục tiêu là dưới 60%.
2. Đóng và mở cửa đúng lúc. Một trang nhà ở Trung Quốc về "hồi nam thiên", hiện tượng ẩm tương tự nồm, khuyên đóng cửa khi gió ẩm ấm tràn vào, mở khi gió lạnh về, nhưng vừa cảnh báo mở cửa giữa trưa có thể làm hơi nước ngưng nhiều hơn, vừa cho mở ngắn lúc trưa nếu phòng bí. Hai lời khuyên lệch nhau; hãy so ẩm kế trong nhà với dự báo ngoài trời (gợi ý của biên tập).
3. Hút ẩm. Dùng máy hút ẩm hoặc chế độ hút ẩm của điều hòa, nhưng đừng để phòng khô quá làm mây nứt (nhà bán Singapore; chưa có nguồn nào nêu ngưỡng dưới).
4. Chừa khe 5–10 cm sau lưng ghế và giữ gầm hở.
5. Khi ghế ẩm, nhấc nệm rời lên cho khung khô và đừng bọc kín nệm bằng nilon (hãng đồ mây Anh).
6. Chăm mây nhẹ tay: hút bụi bằng đầu bàn chải mềm, lau khăn ẩm vừa, không ngâm nước. Trang nhà ở Trung Quốc ghi mây ẩm khô lại thì về dáng cũ, nên đừng đè nặng lên ghế khi còn ẩm.

Thấy mốc: chấm xám hoặc đen ở kẽ đan, mùi mốc. Mốc mới lấm tấm: lau nhẹ bằng khăn ẩm vừa, hong khô thoáng rồi theo dõi; mốc quay lại, ăn vào khung hoặc lan rộng thì nhờ thợ hoặc đơn vị xử lý. Luôn thử chỗ khuất trước, không trộn các chất tẩy với nhau. Gỗ đã sấy vẫn hút ẩm lại (xem mục 1).

Phiếu 3T của Cẩm nang Gia Công Sofa: Thở – Thật – Thừa

Phiếu này do biên tập tổng hợp từ các nguồn trên, không phải tiêu chuẩn hay quy trình của xưởng. Chụp màn hình rồi mang đi xem ghế:

1. Thở: phép đèn pin ở đầu bài; nhiều điểm sáng lọt qua lưng là tín hiệu tốt.
2. Thở: nệm ngồi nhấc ra được, vỏ tháo giặt.
3. Thở: khe sau lưng 5–10 cm và gầm hở cho không khí đi qua.
4. Thật: hỏi mây tự nhiên, PE hay giấy; hỏi tên khoa học của gỗ kèm giấy tờ nguồn gốc.
5. Thật: hỏi ruột nệm ghi bằng văn bản số kg/m³, mỏng thì phải đặc.
6. Thừa: đếm điểm nhấn (họa tiết, đồng/gốm, đồ đan), tối đa 3.
7. Thừa: không thảm dày, không rèm nặng, không bày kín mọi mặt phẳng.

Kết luận: để sofa thở trước, họa tiết sau

Khí hậu nóng ẩm là một lý do khiến phong cách Indochine ra đời, nên ghế sofa Indochine đúng nghĩa là chiếc ghế cho không khí đi qua. Hôm nay chỉ cần một việc: kéo sofa ra khỏi tường và soi đèn pin vào lưng ghế. Lần sau bước vào quán cà phê hay khu nghỉ dưỡng kiểu Indochine, hãy nhìn lưng ghế trước, họa tiết sau; một mảng tối kín là tín hiệu ghế chưa thở.

Nếu ở Đà Nẵng, bạn có thể hỏi xưởng Gia Công Sofa (showroom 26 Võ Chí Công, hotline/Zalo 0939.442.331) xem có làm được kiểu văng khung gỗ lộ với nệm rời bọc vải bố hoặc vải chống thấm không. Thông tin đã đăng về xưởng sản xuất sofa Đà Nẵng không nêu mây đan hay họa tiết Indochine, nên hãy hỏi thẳng.