Nên mua sofa mềm hay cứng? So sánh 5 loại đệm và phép thử 10 phút trước khi chốt ghế

Sofa mới giao có thể chắc hơn chiếc bạn đã ngồi thử, rồi mềm dần: theo Which?, tổ chức người tiêu dùng của Anh, mút mới mất khoảng 15% độ cứng trong sáu tháng đầu dùng. Hình dung (giả định) bà ngoại thử một bộ mới nguyên, thấy "êm như ôm"; nửa năm sau mút mềm thêm, bà có thể phải chống cả hai tay mới đứng dậy được.

Vậy nên mua sofa mềm hay cứng? Dưới đây là bảng so sánh năm loại đệm, cách phân biệt độ cứng với độ bền, lời khuyên cho nhà có người lớn tuổi và Phiếu thử 10 phút. Muốn xem cả bộ ghế, đọc thêm cách chọn sofa loại nào tốt nhất.

Nên mua sofa mềm hay cứng? Trả lời nhanh

Với phần lớn gia đình, nên mua sofa có lõi chắc và lớp mặt mềm vừa: ngồi xuống được đỡ lên, không lún chạm đáy, đứng dậy không phải gắng sức. Sofa mềm lún sâu thì êm ngay lúc ngồi nhưng có thể rất khó đứng dậy, nhất là với người kém vận động (Which?).

Ghế cứng chưa chắc bền, ghế mềm chưa chắc nhanh hỏng: độ cứng là cảm giác ngồi, độ bền thường nằm ở tỷ trọng mút (PFA, Mỹ).

Đệm mút, lò xo, lông vũ, bông xơ: bảng so sánh độ êm

Độ êm của sofa là kết quả của cấu trúc nhiều lớp: khung, lò xo hoặc dây đai, lõi mút, lớp phủ mặt. Bảng dưới gộp mô tả của Which?, xưởng bọc ghế Patricia's (Áo), Living Sense (Hàn Quốc) và hai nhà bán mút ở Mỹ; phần lớn là nhận xét của người bán hoặc người làm nghề, không phải phép đo độc lập, và cột "Hợp với" là suy luận của biên tập.

Which? nhận xét mút cho độ đỡ chắc nhất và giữ dáng ngay cả khi dùng liên tục. Mút HR (high resilience, đàn hồi cao) là loại thường dùng cho lõi đệm ngồi.

Sofa đệm lò xo: uốn sóng hay lò xo túi?

Sofa đệm lò xo có hai kiểu. Patricia's tả lò xo uốn sóng gắn bên dưới đệm cho cảm giác chắc vừa, thường rẻ hơn; lò xo đặt ngay trong đệm ngồi thì nảy hơn, dễ chịu khi ngồi lâu, thường đắt hơn. Living Sense tả lò xo túi nảy như ngồi trên quả bóng tập lớn. Lò xo không đứng một mình: lớp mút phủ trên mới quyết định ghế lún mềm hay đỡ chắc (Patricia's).

Độ cứng và độ bền là hai chuyện khác nhau

Hai con số khác nhau đang bị gộp thành một chữ "cứng". Theo Hiệp hội Mút Polyurethane Hoa Kỳ (PFA), độ cứng (firmness) đo bằng lực cần để ép mút lún 25% độ dày, gọi là ILD hay IFD. Tỷ trọng (kg/m³) là lượng vật liệu trong mút, thường cho biết mút giữ dáng được bao lâu. PFA nói thẳng hai thứ độc lập: có mút đặc mà mềm, có mút loãng mà cứng.

Living Sense cảnh báo: ngồi thử ở showroom không đoán nổi tỷ trọng, cách chính xác là hỏi con số. CushionFoamz ghi mút tỷ trọng thấp có thể cứng ngay từ đầu rồi xẹp nhanh; FoamOrder khuyên đừng mua đệm mút ép (mút vụn tái chế, nén lại) vì rất chắc nhưng gần như không lún dưới sức nặng người ngồi.

Nhãn "mềm, vừa, cứng" cũng không có chuẩn chung: FoamOrder gọi mút ILD 44 là chắc (firm) và dùng cho đệm khoảng 10–15 cm, còn CushionFoamz xếp ILD 35–45 vào "vừa-chắc", chỉ ILD 45–55 mới là chắc. Vì vậy hãy hỏi số ILD, đừng tin một chữ. Hai nhà bán này gợi ý (thang ILD của Mỹ):

• Mặt ngồi hằng ngày: khoảng 44 (FoamOrder) hoặc 35–45 (CushionFoamz).
• Đệm mỏng dưới khoảng 10 cm: khoảng 54 để khỏi chạm đáy; đệm dày trên khoảng 15 cm: khoảng 34 (FoamOrder).
• Tựa lưng, mềm hơn mặt ngồi: khoảng 24 (FoamOrder) hoặc 20–30 (CushionFoamz).

Từ đó ra công thức "lõi chắc, mặt mềm" của Gia Công Sofa (biên tập tổng hợp từ PFA và FoamOrder): lõi chắc để đỡ, lớp mỏng mềm phía trên cho cảm giác êm, ngoài cùng bọc bông polyester cho đệm tròn đầy, còn tựa lưng mềm hơn mặt ngồi. Báo cáo sơ bộ của cơ quan nghiên cứu công nghiệp tỉnh Oita (Nhật Bản), thử 9 người nặng 43–83 kg trên mẫu đệm thử nghiệm nhỏ, cũng đề xuất lớp nông mềm, lõi sâu chắc; nhóm 60–83 kg không có mẫu nào vừa êm vừa đỡ tốt. Số người thử quá ít để kết luận, nhưng gợi ý độ êm vừa ý khác nhau theo cân nặng.

Sofa mới hơi cứng: bao lâu thì mềm lại?

Khoảng sáu tháng đầu. Theo Which?, mút mới mất khoảng 15% độ cứng trong thời gian này, nên sofa mới giao có thể chắc hơn chiếc bạn đã ngồi thử rồi mềm dần. Mềm đi 15% là bình thường; lõm một chỗ, chạm khung hay mút không hồi lại là hỏng.

Mẫu trưng bày đã nhiều người ngồi nên mềm sẵn; nếu bạn thử đúng bản mới nguyên (ví dụ mẫu chưa ai ngồi), nó sẽ mềm đi sau khi về nhà, nên hãy cân nhắc bộ chắc hơn mức bạn thích một chút (suy luận của biên tập từ con số của Which?). Đừng loại bộ chỉ vì mới giao hơi chắc, cũng đừng chốt bộ lún mềm nhất chỉ vì ngồi vài giây thấy êm.

Tình huống giả định. Bạn thử đúng bản mới nguyên của hai bộ cùng giá. Bộ A lún mềm, thích ngay; bộ B hơi chắc, thấy "hơi cứng". Bạn chọn bộ A. Nửa năm sau mút mềm thêm khoảng 15% và ông bà có thể phải chống hai tay mới đứng dậy được; bộ B lúc đó mới đúng độ "vừa". Bạn đã chọn theo vài giây đầu chứ không theo cảm giác của năm thứ nhất.

Cách chẩn đoán ghế hỏng có trong sofa bị xẹp: nguyên nhân và cách sửa; độ dày đệm ảnh hưởng thế nào thì xem đệm sofa dày bao nhiêu.

Người lớn tuổi, người hay mỏi lưng nên chọn sofa thế nào?

Nên chọn đệm chắc vừa phải và mặt ngồi đủ cao để chống tay đứng lên, thay vì loại mềm lún. Which? viết rằng sofa chắc hơn nâng đỡ tốt hơn nếu bạn hay đau lưng hoặc cổ, và ghế mềm sâu có thể rất khó đứng dậy.

Đây là lời khuyên chọn mua của tổ chức người tiêu dùng, không phải y khoa. Arthritis UK, tổ chức về viêm khớp ở Anh, có hướng dẫn chọn ghế cho người đau khớp, dùng được cho nhà có người lớn tuổi: nền ghế chắc để chống tay đẩy lên, không lún võng đến mức mông ấn xuyên xuống đáy; mặt ngồi cao nhất có thể mà hai bàn chân vẫn đặt phẳng xuống sàn, không sâu hơn mức đủ đỡ đùi; tay vịn có độ bám, cao vừa để chống mà không phải nhún vai.

Chiều cao và độ sâu cụ thể xem trong kích thước sofa tiêu chuẩn và ghế sofa thư giãn cho người già. Tại nhà, nhờ người lớn tuổi ngồi xuống rồi đứng lên ba lần, có người đứng cạnh và cho phép họ chống tay vào tay vịn hoặc đầu gối; dừng ngay nếu họ chóng mặt, đau hoặc loạng choạng. Nếu lần nào cũng phải nghiêng người, đẩy rất mạnh bằng hai tay thì ghế đang quá thấp hoặc quá mềm với họ (nhận định của biên tập, dựa trên Arthritis UK và Which?). Nếu họ vẫn rất khó đứng dậy dù đã đổi ghế, hãy hỏi bác sĩ phục hồi chức năng hoặc chuyên viên hoạt động trị liệu.

Lưu ý: Trang về đau lưng của NHS (Anh) không nói loại sofa nào tốt hay xấu cho lưng. Trang này cho biết đau lưng thường đỡ sau vài tuần; hãy đi khám nếu không đỡ, cản trở sinh hoạt hoặc nặng hơn về đêm; yếu hoặc tê cả hai chân, rối loạn tiểu tiện, đại tiện thì gọi cấp cứu (115 ở Việt Nam). Một chiếc sofa không thay được việc khám.

Khí hậu nóng ẩm Việt Nam: memory foam, đệm lông vũ có hợp không?

Ở khí hậu nóng ẩm, memory foam chỉ nên là lớp mỏng phía trên; đệm lông vũ và bông xơ chỉ hợp nếu bạn chịu vỗ, đảo đệm đều.

Memory foam

Memory foam (mút hoạt tính, mềm ra theo thân nhiệt). Wikipedia ghi nệm memory foam giữ nhiệt, có thể quá nóng khi trời nóng; FoamOrder khuyên chỉ dùng làm lớp mỏng trên lõi chắc vì cả mặt ngồi bằng memory foam giống ngồi trong cái hố, dễ hằn vết. Phòng khách không điều hòa ở miền Trung mùa hè là nơi nhược điểm giữ nhiệt lộ rõ nhất (suy luận của chúng tôi).

Sofa đệm lông vũ: êm nhưng phải chăm

Which? mô tả lông vũ lún sâu, mềm nhưng phải vỗ và lật đệm thường xuyên. Living Sense lưu ý chuyên gia khuyên lông tơ (down) nên chiếm khoảng 70–80% phần lông độn, trong khi có sofa bán là "lông vũ cao cấp" chỉ chứa khoảng 30% lông trộn bông. Suy luận của biên tập: lông vũ ẩm lâu khô, nên mùa nồm miền Bắc hay những tuần mưa dài miền Trung, đệm lông vũ cần vỏ áo tháo được và chỗ phơi gió.

Đệm sofa bông ép (bông xơ polyester)

Which? cho biết xơ polyester rỗng cho cảm giác mềm, phồng nhưng phải vỗ mỗi ngày. Một cách dùng là lớp phủ ngoài lõi mút: What A Room mô tả lõi mút bọc bông cho mặt đệm mềm hơn mà vẫn giữ kết cấu. Tên gọi mỗi xưởng một kiểu, nên hãy hỏi rõ đó là bông xơ polyester hay mút ép (mút vụn) đã nói ở trên.

Phép thử độ êm 10 phút tại showroom

Đây là Phiếu thử 10 phút của Gia Công Sofa, tổng hợp từ Luxelook (Pháp), Which?, Arthritis UK và CushionFoamz; các con số 10 phút và ba lần là ước lượng của biên tập. Gửi cho người đi xem sofa cùng bạn.

Phiếu thử 10 phút của Gia Công Sofa, giacongsofa.vn (chụp màn hình mang đi):

1. Ngồi giữa đệm, lưng sát tựa, bàn chân chạm sàn tự nhiên, không phải kiễng hay duỗi.
2. Ngồi sát mép đệm, chỗ mọi người hay ngồi xuống: mép sụp hay vẫn đỡ?
3. Nhún nhẹ và lắng nghe: tiếng xì xẹp hoặc kêu lạo xạo là điểm trừ.
4. Đứng lên ngồi xuống ba lần bằng sức của mình; ghế tốt không bắt bạn gắng sức. Người lớn tuổi hoặc yếu chân: có người đứng cạnh, được chống tay vào tay vịn.
5. Ngồi yên 10 phút tư thế xem tivi, rồi ngả lưng: có chỗ nào ở mông, lưng, đùi bị tì không?
6. Ấn nắm tay giữa đệm 10 giây rồi buông (chỉ áp cho đệm lõi mút HR; CushionFoamz mô tả bài thử cho lõi mút, ấn qua vỏ kém chính xác hơn): mút tỷ trọng cao phồng lại trong khoảng 1–2 giây, tỷ trọng trung bình 3–5 giây; còn vết lõm rõ thì nên loại bộ đó.

Thử cùng cả nhà, nhất là người nặng nhất và nhẹ nhất, vì độ êm vừa ý thay đổi theo cân nặng (gợi ý của nghiên cứu ở Oita và FoamOrder).

Trước khi chốt, hỏi người bán ba câu: lõi đệm ngồi là mút gì, bao nhiêu kg/m³ và ILD? Dày bao nhiêu cm? Bên dưới là lò xo uốn sóng, lò xo túi hay đai? Mốc tham khảo từ nguồn nước ngoài: Luxelook khuyên mút HR từ 30 kg/m³, Living Sense coi khoảng 35 kg/m³ là sofa tốt (xem thêm mút sofa loại nào tốt). Người bán không đưa được ILD thì dựa vào kg/m³, bài ấn 10 giây và việc ngồi thử đủ 10 phút.

Chọn đệm sofa mềm nếu…, chọn đệm sofa cứng nếu…

Chọn đệm sofa mềm hơn (vẫn lõi chắc, mặt mềm) nếu:

• Ghế ít dùng, ví dụ phòng khách phụ.
• Bạn thích ngả lưng, lún sâu (Which?).
• Bạn chịu vỗ, đảo đệm và nhà có chỗ phơi thoáng.
• Người dùng chính nhẹ cân (FoamOrder gợi ý ILD thấp hơn cho người nhẹ).

Chọn đệm sofa chắc hơn (cứng vừa) nếu:

• Cả nhà ngồi hằng ngày nhiều giờ.
• Có người lớn tuổi, người khó đứng dậy hoặc hay mỏi lưng (Which?, Arthritis UK).
• Người nặng cân: CushionFoamz gợi ý ILD 40–55 cho người trên khoảng 90 kg (200 lb).
• Nhà có trẻ nhỏ: Patricia's thấy lò xo uốn sóng ổn định, chịu tải tốt.
• Quán cafe, nhà hàng: CushionFoamz xếp ghế dùng nhiều vào nhóm chắc, ILD khoảng 36–50.

Chốt lại: lõi chắc, mặt mềm, thử 10 phút

Đừng hỏi bộ ghế này mềm hay cứng; hãy hỏi lõi chắc đến đâu, mặt mềm đến đâu và nó sẽ ra sao sau sáu tháng. Việc nhỏ nhất làm được tối nay: nhờ mỗi người trong nhà ngồi xuống đứng lên ba lần trên bộ sofa đang dùng (người lớn tuổi nhớ có người đứng cạnh). Lần tới ngồi xuống sofa nhà mình, hãy nhớ: lõi chắc, mặt mềm.

Nếu bạn ở Đà Nẵng và muốn đệm đúng độ cứng cho cả nhà, Gia Công Sofa nhận đóng sofa theo yêu cầu với mút đàn hồi để chọn độ cứng hay mềm theo ý bạn, lò xo và dây đai chịu lực. Hãy mang Phiếu thử 10 phút theo và hỏi xưởng xem có làm được cấu hình bạn muốn không; xưởng báo giá trước khi thi công, không phí ẩn. Liên hệ hotline hoặc Zalo 0939.442.331.