Cách làm sạch sofa nỉ, sofa vải tại nhà: 8 bước, mỗi bước có lý do, hạn chế vệt loang

Bạn lau sạch một vết trên sofa nỉ vào buổi tối, một hai ngày sau vòng nâu hiện đúng chỗ đó. Đó thường không phải vết cũ quay lại: theo Allstate Cleaning, chính lượng nước bạn dùng để lau đã đẩy bụi và cặn xuống lớp mút, rồi khi khô lại kéo chúng ngược lên mặt vải. Vì vậy cách làm sạch sofa nỉ tại nhà (hay còn gọi là vệ sinh sofa nỉ) không nằm ở việc pha gì, mà ở dùng ít nước nhất có thể, chỉ lấy bọt, rồi làm khô thật kỹ.

Bài này là quy trình 8 bước, mỗi bước kèm lý do, cho sofa nỉ và sofa vải có nhãn W hoặc WS (nhãn S, X xem phần đầu). Gia Công Sofa tổng hợp từ 9 nguồn đã đọc; tên nguồn nằm trong ngoặc, câu nào không ghi nguồn là gợi ý của chúng tôi. Phần lớn thời gian của quy trình là chờ khô, không phải lau.

Tóm tắt 8 bước làm sạch sofa nỉ tại nhà

1. Hút bụi kỹ mặt vải, đường may và khe đệm.
2. Rắc baking soda mỏng để hút mùi và dầu, để qua đêm, hút sạch.
3. Pha nước rửa chén thật loãng: vài giọt cho một cốc nước.
4. Lắc nổi bọt, chỉ nhúng khăn trắng vào phần bọt.
5. Thấm từ mép vào tâm, từng mảng nhỏ, không chà.
6. Lau lại bằng khăn ẩm vắt kiệt thấm nước cất để lấy sạch xà phòng.
7. Làm khô bằng quạt, ấn tay thử, rồi chải xuôi sợi.
8. Xịt lớp bảo vệ nếu cần, sau khi ghế đã khô hẳn.

Thẻ 3 không (chụp màn hình làm hình nền điện thoại): bọt, đừng nước; thấm, đừng chà; quạt, đừng sấy nóng.

Sofa nỉ có giặt bằng nước được không?

Sofa nỉ không giặt ngâm nước như quần áo. Nếu nhãn là W hoặc WS, bạn chỉ làm sạch tại chỗ bằng bọt xà phòng loãng và khăn ẩm vắt kiệt, vì nước thừa ngấm xuống mút rất lâu khô và gây vòng loang, mốc. Nhãn S cấm nước, nhãn X chỉ hút bụi. Riêng vỏ đệm tháo rời được thì xem cách giặt ở bài giặt ghế sofa như thế nào.

Trước khi làm: đọc nhãn W, S, WS, X và chuẩn bị đồ nghề

"Nỉ" trong tiếng Việt thường chỉ loại vải bọc dệt có bề mặt chải mềm, hay làm từ sợi polyester; bạn không đoán được nhãn từ tên gọi, nên cần đọc nhãn thật. Nhãn làm sạch quyết định bạn có được dùng nước hay không, thường nằm dưới đệm ngồi, dọc cạnh tay vịn hoặc ở mặt khung gỗ bên dưới đệm (Plumbs). Có bốn ký hiệu:

Sợi tổng hợp như polyester, nylon thường mang nhãn W hoặc WS, còn sợi tự nhiên như cotton, lanh, len hay gặp nhãn S vì nước dễ làm co hoặc để lại vòng (Allstate Cleaning). Vì vậy nỉ polyester thường làm được theo bài này, còn vải bố cotton hay mang nhãn S và dễ co hơn, nên thử chỗ khuất kỹ trước khi đụng tới nước.

Ghế không có nhãn là chuyện thường gặp với sofa đóng theo yêu cầu hoặc mua trên mạng. Làm theo thứ tự: hỏi nơi bán loại sợi; nhúng góc khăn trắng vào dung dịch định dùng, ấn lên chỗ khuất như mặt sau đệm tựa; chờ khô hẳn, tốt nhất sang hôm sau (NBC News Select); thấy ngả màu, co hoặc viền ố thì dừng và coi như vải S hoặc X.

Chuẩn bị: máy hút bụi có đầu hút khe; 3-4 khăn microfiber trắng (khăn màu có thể phai sang vải); nước rửa chén không màu; hộp có nắp; nước cất; baking soda; quạt; bàn chải mềm.

Lưu ý an toàn: mỗi lần chỉ dùng một dung dịch đã thử chỗ khuất; tuyệt đối không trộn thuốc tẩy với giấm hay chất tẩy khác. Không dùng thuốc tẩy trên vải vì có thể làm bạc màu (NBC News Select).

Bước 1: Hút bụi kỹ các khe đệm

Hút bụi trước khi dính bất cứ giọt nước nào, vì lau ướt khi còn bụi sẽ đẩy bụi vào sâu trong sợi (Oggi).

Nhấc hết đệm ra, hút sàn ghế, đường may, nút chần và mép viền, rồi hút cả hai mặt đệm rời. Nhà mặt phố, bụi đường bám nhiều thì hút kỹ hơn. Tần suất hút bụi xem ở mục "Bao lâu nên vệ sinh" cuối bài.

Bước 2: Rắc baking soda để khử mùi

Baking soda (natri bicarbonat) hút dầu và mùi từ mặt vải. Rắc đều một lớp mỏng lên toàn bộ ghế, để qua đêm rồi hút sạch bằng đầu hút có bàn chải; làm một đến hai lần mỗi tháng nếu cần khử mùi (modern-deco).

Vệt bã nhờn ở tay vịn và tựa đầu thì xử lý theo cách khác: trộn baking soda với ít nước thành hỗn hợp sệt, phết mỏng lên vệt khoảng 5 phút, lấy ra bằng khăn sạch rồi lau lại bằng khăn ẩm (Oggi). Vết cụ thể khác như cà phê, nước tiểu, mực thì xem cách tẩy vết bẩn trên sofa vải.

Lưu ý: "bột nở" bán ngoài chợ có thể là baking powder chứ không phải baking soda; hãy đọc nhãn thành phần. Ghế nhãn X thì bỏ qua bước này.

Bước 3: Pha dung dịch xà phòng rửa chén thật loãng

Hãy bắt đầu từ mức loãng nhất, vì lượng xà phòng thừa để lại cặn kéo bụi quay lại. Hai nguồn cho mức khác nhau:

Mức của Taskrabbit đậm hơn nhiều so với Article. Chúng tôi khuyên bắt đầu bằng mức của Article và chỉ tăng dần nếu vết không nhúc nhích. Chọn nước rửa chén không màu và khăn trắng để không dây màu sang vải. Tránh nước giặt quần áo có chất tăng trắng huỳnh quang vì có thể làm phai vải (modern-deco).

Bước 4: Chỉ dùng bọt, không dùng nước

Cho dung dịch vào hộp có nắp, đậy kín, lắc cho nổi bọt, rồi chỉ nhúng khăn vào lớp bọt, không nhúng vào nước bên dưới (Article).

Lý do: bọt mang xà phòng đến vết bẩn nhưng chỉ kèm lượng nước rất nhỏ, nên ít nước ngấm xuống mút. Đừng xịt dung dịch thẳng lên ghế vì nước ngấm sâu và để lại vòng loang (Oggi). Nếu dùng chai xịt, hãy xịt lên khăn.

Còn giấm trắng, máy hơi nước thì sao? Nhiều trang tiếng Việt khuyên dùng, nhưng bài này không dùng cho nỉ: hơi nước đưa thêm ẩm vào mút, mà NBC News Select dặn đừng thêm ẩm hay hơi nước khi vải chưa khô. Giấm và oxy già chưa được nguồn nào của bài này kiểm chứng cho nỉ, nên chúng tôi để ngoài.

Bước 5: Thấm từ ngoài vào trong

Gấp khăn trắng, chấm bọt lên vết, thấm từ mép ngoài vào tâm và chấm chứ không chà (Oggi). Chà làm xơ sợi, nỉ bị xẹp lông và vết lan rộng. Chia ghế thành từng mảng nhỏ, làm xong mảng này mới sang mảng khác (Taskrabbit), và đổi sang mặt khăn sạch khi mặt khăn đã dính bẩn.

Hình dung (giả định): vết bẩn nằm giữa mặt đệm, bạn chỉ lau đúng chỗ đó. Khi khô, vùng vừa lau sáng hơn hẳn, có viền rõ ràng. Cách chống: sau khi chấm vết, "hòa" nhẹ vùng viền ra xung quanh bằng khăn gần như khô, thay vì để ranh giới ướt - khô rõ rệt.

Bước 6: Lau lại bằng khăn ẩm nước cất

Xà phòng còn sót lại hút bụi, nên cần lấy sạch: lau lại bằng khăn microfiber thấm nước, vắt kiệt, rồi thấm khô bằng khăn khô (Taskrabbit, Oggi). Dùng nước cất thay nước máy, vì nước máy có thể để lại vòng hoặc vệt khoáng khi bay hơi (Plumbs).

Dân trong nghề mới biết: vòng loang không phải lúc nào cũng là "vết cũ không ra". Allstate Cleaning mô tả đó là vòng nâu do nước kéo bụi từ mút lên, có thể hiện sau một hai ngày. Nếu đã lỡ có vòng, chấm lại dung dịch loãng từ mép vòng vào tâm rồi lau lại như bước 6, thay vì lau từ giữa ra làm viền rộng thêm.

Nước cất thường bán ở hiệu thuốc hoặc cửa hàng phụ tùng ô tô.

Bước 7: Làm khô bằng quạt, rồi chải xuôi sợi

Khô là bước quyết định, nhất là ở Việt Nam. Thấm khô hết mức bằng khăn khô, rồi để ghế khô tự nhiên trong phòng thoáng (NBC News Select). Nơi ẩm nên bật quạt trần hoặc quạt sàn để tránh mốc trong mút (Bob Vila).

Phép thử khô (bạn tự làm được): ấn lòng bàn tay thật sâu vào giữa đệm. Còn cảm giác mát, ẩm là chưa khô, dù bề mặt vải đã ráo. Mặt vải khô trước, mút khô sau nhiều giờ. Chưa khô thì chưa ngồi, vì ngồi lên mút ẩm ép nước xuống sâu hơn.

Về máy sấy tóc, các nguồn chưa thống nhất (Article cho mức nhiệt thấp nhất, Oggi và Taskrabbit khuyên tránh), nên chúng tôi chọn quạt.

Làm sao cho hợp khí hậu Việt Nam:

• Miền Bắc mùa nồm: không lau ướt cả bộ; chỉ hút bụi, rắc baking soda và xử lý điểm nhỏ.
• Miền Trung mùa mưa bão (thường từ khoảng tháng 9 đến tháng 12): chọn ngày nắng ráo, làm từ sáng sớm để có cả ngày làm khô.
• Mọi vùng: mở cửa ban công, bật quạt; chế độ Dry của máy lạnh hoặc máy hút ẩm giúp thêm.
• Dọn sofa trước Tết: chọn một ngày nắng ráo đầu tháng Chạp để kịp khô hẳn trước khi đón khách.

Khi ghế đã khô hẳn, chải nhẹ mặt vải xuôi theo thớ bằng bàn chải mềm. Plumbs khuyên chải vải lông sâu sau khi làm sạch để khôi phục kết cấu (modern-deco chải dọc theo thớ).

Bước 8: Xịt lớp bảo vệ nếu cần

Chai xịt chống thấm giúp vải đẩy ẩm và vết bẩn, giữ ghế bền hơn (modern-deco). Chỉ xịt khi ghế đã khô hoàn toàn, thử trước ở chỗ khuất, mở cửa cho thoáng và làm đúng hướng dẫn trên nhãn sản phẩm. Không xịt khi ghế còn ẩm, vì lớp phủ có thể giữ nước lại trong vải.

Bước này không bắt buộc, nhất là khi vải đã được xử lý chống thấm sẵn (hỏi nơi bán). Nếu nhỏ giọt nước lên mà thấm ngay thay vì đọng thành hạt, đó là lúc xịt lại.

Lỗi hay gặp khi tự vệ sinh sofa nỉ tại nhà

Bao lâu nên vệ sinh ghế sofa nỉ một lần?

Taskrabbit gợi ý hút bụi sofa nỉ mỗi tuần hoặc hai tuần một lần, làm sạch bề mặt ba đến bốn tuần một lần và làm sạch sâu một đến hai lần mỗi năm. Reader's Digest khuyên làm sạch sâu ba đến sáu tháng một lần, hút bụi ít nhất mỗi tuần, nhà có trẻ nhỏ hoặc thú cưng bẩn nhanh hơn.

Hút bụi cùng buổi lau nhà cuối tuần là cách dễ nhớ nhất.

Khi nào nên gọi thợ, khi nào nên bọc lại

Hãy dừng tự làm khi ghế nhãn X, vải S dính vết lớn, vết đã cũ hoặc ngấm sâu, hoặc mùi vẫn còn sau khi đã làm sạch mặt vải. Article khuyên gọi chuyên gia với vết cứng đầu; Plumbs nói vải X cần thợ khi có vết bẩn. Nếu ghế nhà bạn là da chứ không phải nỉ, xem cách làm sạch sofa da tại nhà.

Hình dung (giả định): sáng 28 Tết, bạn nhấc đệm lên và thấy vòng nâu vẫn còn, mùi ẩm bốc lên từ mút. Lau thêm lúc này chỉ làm mút ẩm hơn, nên thay lớp bọc thường hợp lý hơn cứu một chiếc ghế đã hỏng vì nước. Hãy cân nhắc qua bài có nên bọc lại ghế sofa và chi phí bọc lại ghế sofa. Ở Đà Nẵng, dịch vụ bọc lại ghế sofa tại nhà của Gia Công Sofa khảo sát miễn phí tại nhà, báo giá trước khi thi công; giá tham khảo tại Gia Công Sofa Đà Nẵng cho sofa băng 2-3 chỗ từ 3.500.000đ/bộ (thay lớp bọc vải phổ thông, giữ khung và mút còn tốt, chưa phải báo giá cuối).

Kết luận: lau ít nước, để quạt làm nốt

Cách làm sạch sofa nỉ tại nhà bền nhất là cách dùng ít nước nhất: đọc nhãn, hút bụi, lấy bọt, thấm từ mép vào tâm, lau lại bằng nước cất và để quạt làm nốt phần còn lại. Tối nay, hãy nhấc đệm lên, tìm chiếc nhãn nhỏ và chụp lại; lần tới ghế bị bẩn, bạn đã biết mình được dùng gì.