Cách làm sạch sofa da tại nhà: quy trình 6 bước và 5 thứ không được dùng
Cách làm sạch sofa da tại nhà đúng loại da: phép thử 1 giọt nước, quy trình 6 bước, 5 thứ cấm dùng, xử lý vết lem jeans trên da trắng, giấm hay baking soda.
Làm sạch sofa da giống rửa mặt: khăn mềm, dung dịch dịu, ít nước, không chà. Việc đầu tiên là thả một giọt nước vào chỗ khuất để biết da nhà bạn thấm hay không thấm, vì cùng một mẹo có thể ổn với da phủ màu nhưng hại da aniline.
Quy trình 6 bước: hút bụi và lau khô, lau bằng dung dịch chuyên da pha loãng, xử lý vết bẩn riêng, lau lại bằng khăn ẩm sạch, để khô tự nhiên, rồi dưỡng nhẹ nếu là da thật.
5 thứ không dùng cho sofa da: khăn ướt, cồn và nước lau kính, dầu ăn hay dầu dừa, hơi nóng và nắng, nước rửa chén đậm đặc hoặc bàn chải cứng.
Giấm, baking soda và dầu ô liu là chỗ các nguồn chuyên gia mâu thuẫn nhau; loại da quyết định ai đúng, nên cứ thử ở chỗ khuất trước và coi giấm, dầu là phương án cuối.
Vết lem màu jeans trên sofa da trắng: dùng chất làm sạch chuyên da, thấm rồi lau nhẹ, bôi lại thay vì chà mạnh. Chà là cách nhanh nhất để vết ăn sâu.
Thả một giọt nước vào mặt sau tựa lưng sofa da: thấm gần như ngay hay đọng thành hạt sẽ quyết định chai giấm trong bếp là cách cứu ghế hay thứ làm hỏng nó. Giọt nước đọng hạt là da phủ màu hoặc da công nghiệp: khăn ẩm và xà phòng dịu là đủ. Giọt nước biến mất gần như ngay là da aniline, và hầu hết thứ ướt đều là rủi ro. Vì thế cách làm sạch sofa da tại nhà không có một công thức chung: cùng một mẹo, như xịt giấm pha nước 1:1, trang gia dụng này khuyên còn thương hiệu chăm da kia căn dặn tránh.
Hình dung (giả định): chiều Chủ nhật, ly cà phê đổ lên tay vịn sofa da, trong bếp có sẵn giấm, baking soda, dầu ô liu. Xịt nhầm cồn hay nước lau kính không làm ghế sạch hơn: theo Pecard và Daum, chúng lấy đi lớp dầu của da, và da khô thì nứt, thứ lau không gỡ lại được. Bài đi từ phép thử giọt nước đến quy trình 6 bước, 5 thứ cấm dùng và vết lem jeans trên da trắng.
Cách làm sạch sofa da tại nhà gồm những bước nào?
Cách làm sạch sofa da tại nhà gồm sáu bước: hút bụi và lau khô, lau bằng dung dịch dịu pha loãng trên khăn mềm, xử lý riêng vết bẩn, lau lại bằng khăn ẩm sạch, để khô tự nhiên, rồi dưỡng nhẹ nếu là da thật. Trước đó, thử một giọt nước để biết loại da.
Bản để chụp màn hình:
Hút bụi kẽ ghế, lau khô.
Lau bằng dung dịch chuyên da pha loãng, khăn hơi ẩm.
Xử lý vết bẩn cục bộ.
Lau lại bằng khăn ẩm sạch, vắt kiệt.
Để khô tự nhiên, tránh nắng và nhiệt.
Dưỡng lớp rất mỏng nếu là da thật cần dưỡng.
Trước khi lau: sofa nhà bạn là da gì? Làm phép thử 1 giọt nước
Leather Milk, thương hiệu chăm da, nhấn mạnh phải xác định loại da trước khi chăm, vì dùng sai chất làm sạch hay chất dưỡng có thể làm hỏng da.
Chọn chỗ khuất: mặt sau tựa lưng hoặc phía sau tay vịn.
Nhỏ một giọt nước lên da và quan sát.
Đối chiếu bảng bên dưới. Muốn chắc hơn, hãy sờ: aniline mịn như da người, da phủ màu gần giống nhựa.
Bề mặt da nâu nhìn gần: hãy quan sát màu và vân da ở chỗ khuất trước khi nhỏ thử một giọt nướcẢnh: Gaz Davidson (user:bitplane) · Public domain · Wikimedia Commons
Giọt nước
Loại da
Cách lau phù hợp
Tránh
Thấm gần như ngay
Aniline (không phủ lớp bảo vệ)
Khăn khô; chỉ dùng sản phẩm ghi rõ cho aniline, bôi lên khăn chứ không lên da
Dung dịch gốc nước, cồn
Nằm một lúc rồi thấm chậm
Semi-aniline (phủ mỏng)
Khăn rất ít ẩm, dung dịch pH cân bằng (không quá kiềm hay axit, dịu với da), không chà
Cồn, bàn chải cứng
Đọng thành hạt
Da phủ màu (pigmented) hoặc da công nghiệp
Khăn hơi ẩm, dung dịch pH cân bằng hoặc xà phòng dịu
Bôi dưỡng dày (dễ dính nhớp)
Hai điểm cần biết thêm. Thứ nhất, lớp phủ của da phủ màu có thể dày đến mức chất dưỡng không thấm; Leather Milk cho biết bề mặt khi đó có thể dính nhớp.
Thứ hai, ở Việt Nam, chữ "da" hay được gắn cho cả da bò thật lẫn da công nghiệp (PU, PVC, còn gọi là simili). Sofa da bò thật thuộc một trong ba nhóm trên, nên vệ sinh sofa da bò cũng theo quy trình này. Giọt nước đọng hạt không phân biệt được da bò phủ màu với da công nghiệp vì cả hai có lớp phủ không thấm. Muốn chắc, hỏi nơi bán hoặc xem so sánh sofa da và sofa nỉ và cách chọn da bọc sofa.
Lưu ý: Phép thử chỉ cho biết lớp bề mặt. Ghế có nhãn nhà sản xuất thì ưu tiên làm theo nhãn (Castlery).
Quy trình 6 bước làm sạch sofa da tại nhà
Chuẩn bị: máy hút bụi đầu bàn chải mềm, 3 đến 4 khăn microfiber hoặc cotton trắng, dung dịch làm sạch cho da (hoặc xà phòng dịu nếu là da phủ màu), một bát nước sạch. Takumi Sofa lưu ý khăn thô có thể làm xước da; khăn trắng cho bạn thấy da có lem màu không.
Bước 1: Hút bụi và lau khô
Hút bụi kẽ giữa nệm, tay vịn, lưng tựa, rồi lau mặt ghế bằng khăn khô mềm. Bôi kem dưỡng lên lớp bụi là mài bụi vào da (Daum); với dung dịch lau cũng vậy (gợi ý của bài). Với da semi-aniline, Wabisabi khuyên tránh đầu hút có sợi cứng.
Ghế da nâu đã dùng lâu: nếp gấp ở tựa lưng và mặt ngồi dễ tích bụi và dầu da tay, nên hút kỹ ở đâyẢnh: Donald Trung Quoc Don · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Bước 2: Lau bằng dung dịch chuyên dụng pha loãng
Thử dung dịch ở chỗ khuất, đợi khô rồi xem màu da có đổi không (Leather Honey). Sau đó bôi đều cả ghế chứ không chỉ chỗ bẩn. Chọn dung dịch theo bảng phép thử:
Da phủ màu: dung dịch pH cân bằng làm riêng cho da, khăn chỉ hơi ẩm (Wabisabi). Nếu dùng xà phòng, Pecard đưa mức 1 phần nước rửa chén pha 10 phần nước.
Semi-aniline và aniline: như bảng, ít nước hơn nữa, không chà (Wabisabi).
Da công nghiệp: nước xà phòng nhẹ rồi lau khô ngay (Castlery).
Bôi dung dịch lên khăn thay vì xịt thẳng lên ghế để kiểm soát lượng ẩm: ít nước là nguyên tắc số một với da.
Bước 3: Xử lý vết bẩn cục bộ
Thấm chứ không chà, và làm sớm: Takumi Sofa cho biết đồ ăn thức uống đổ ra mà để khô tự nhiên có thể gây nứt.
Vết bẩn
Cách xử lý
Lưu ý
Nước, đồ uống
Thấm ngay bằng khăn khô
Thấm, không chà (Pecard)
Dầu mỡ
Rắc baking soda, đợi khoảng 20 phút (Castlery) đến vài giờ (Pecard), phủi bột, rồi lau xà phòng dịu
Chỉ rắc, không chà
Vết mực
Chấm cồn isopropyl trên tăm bông rồi dưỡng chỗ đó (Pecard)
Chỉ trên da phủ màu, thử chỗ khuất
Mốc
Da phủ màu: lau nhẹ hỗn hợp cồn isopropyl và nước 1:1, khô ngay rồi dưỡng (Wabisabi). Semi-aniline: Wabisabi cho cách tương tự, nhưng mốc lan rộng thì nên nhờ thợ. Aniline: gọi thợ
Không để da ướt đẫm (Castlery). Mở cửa thông gió khi dùng cồn (lưu ý của bài)
Lem màu quần jeans
Xem mục sofa da trắng bên dưới
Không chà mạnh
Các nguồn tự mâu thuẫn về cồn: Pecard tránh cồn khi lau thường ngày nhưng dùng cho vết mực, nguồn Hàn Quốc cấm hẳn. Mình chọn thận trọng: cồn chỉ cho vết cục bộ trên da phủ màu, thử chỗ khuất trước.
Bước 4: Lau lại bằng khăn ẩm sạch
Nhúng khăn sạch vào nước, vắt thật kiệt, lau lại toàn bộ để lấy hết dung dịch còn sót (Leather Honey), rồi thấm khô.
Bước 5: Để khô tự nhiên, không sấy
Không đưa ra nắng (Takumi Sofa, Daum), đừng để gió điều hòa thổi thẳng vào ghế (Takumi Sofa) và tránh máy sấy, nguồn nhiệt nói chung (suy ra từ cảnh báo nhiệt của Pecard, Daum). Nếu định dưỡng, Leather Honey khuyên đợi khoảng 24 giờ, nguồn Hàn Quốc chỉ yêu cầu khô hẳn.
Bước 6: Dưỡng nhẹ nếu là da thật
Chỉ cân nhắc với da aniline và semi-aniline. Với da phủ màu, có thể không cần và còn gây dính (xem phần phép thử). Da công nghiệp thì bỏ qua (suy luận từ việc lớp phủ không thấm, bài không tìm được nguồn nói riêng).
Lấy lượng kem dưỡng bằng hạt đậu (Daum) hoặc một giọt cỡ đồng xu (Reader's Digest, theo hướng dẫn một sản phẩm cụ thể) ra khăn, thoa tròn mỏng và đều, vào cả các nếp gấp (Leather Honey). Đợi 10 đến 20 phút rồi lau phần thừa (Daum, Wabisabi). Da sẫm lại chút ít sau khi dưỡng là bình thường (Leather Honey).
Điều dân chăm da biết mà người dùng ít để ý: kem dưỡng chỉ cần cỡ hạt đậu, thoa mỏng rồi lau phần thừa sau 10 phút (Daum); Wabisabi cũng khuyên bôi mỏng và đều. Bôi dày trên da phủ màu dễ gây dính (Leather Milk).
Tần suất dưỡng khác nhau theo nguồn: ít nhất 6 tháng (Leather Honey), 6 đến 12 tháng (Pecard), 3 đến 4 lần mỗi năm (Daum), 4 đến 6 tháng ở nơi ẩm (Wabisabi). Với nhà miền Trung ẩm, bài chọn mốc 4 đến 6 tháng của Wabisabi (viết cho khí hậu Hawaii); đây là áp dụng của bài, không có số liệu riêng cho Việt Nam.
5 thứ không được dùng cho sofa da
Khăn ướt. Pecard cảnh báo khăn ướt em bé có thể rút dầu tự nhiên của da; Daum xếp khăn ướt cùng nhóm lo ngại với cồn.
Cồn và nước lau kính. Pecard khuyên tránh cồn hoặc amoniac vì làm khô da, dễ nứt; Reader's Digest nói không bao giờ dùng loại như Windex; Daum giải thích cồn hòa tan lớp phủ và dầu của da.
Dầu ăn, dầu dừa, dầu ô liu, vaseline. Daum nói dầu ăn bị ôi, để lại vết và mùi; Wabisabi cho rằng dầu bít lỗ chân lông của da và có thể ôi trong khí hậu ẩm.
Hơi nóng và nắng. Pecard cảnh báo máy hơi nước làm da mất dầu, co lại; Takumi nhắc tránh nắng trực tiếp và gió điều hòa; Daum nhắc tránh nắng và lò sưởi.
Nước rửa chén đậm đặc và bàn chải cứng. Leather Honey nói nước rửa chén làm mất ẩm gây nứt; Pecard khuyên tránh bàn chải cứng và quá nhiều nước. Nếu chỉ có xà phòng, pha loãng như Bước 2, chỉ cho da phủ màu.
Sofa da trắng: vết bẩn và vết lem màu jeans
Da trắng hay kem không cần quy trình riêng, nhưng lộ mọi lỗi: vệt jeans hay nét mực thấy ngay. Về chọn màu này, xem sofa màu trắng kem.
Sofa góc chữ L bọc da trắng trong một cửa hàng nội thất: màu sáng lộ vết bẩn và vết lem màu rõ hơn mọi màu khácẢnh: Nigantas · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Cách xử lý vết lem màu jeans, tổng hợp từ Home-Ec 101 (bài gốc viết cho ghế da ô tô):
Làm càng sớm càng tốt: bôi chất làm sạch chuyên da lên vết, chờ một lúc rồi lau bằng khăn mềm, không chà mạnh. Chưa hết thì bôi lại thay vì chà, xong xét xem da có cần dưỡng không (Bước 6).
Home-Ec 101 cảnh báo dùng sai kỹ thuật có thể làm vết kẹt lại, thậm chí không gỡ được. Điều cần nói thật: vết lem trên da aniline có thể không sạch hẳn (suy luận từ phép thử giọt nước: da thấm nước nhanh thì thuốc nhuộm cũng dễ thấm). Ghế da trắng aniline thì nên nhờ thợ chăm da thay vì thử nhiều thứ.
Giấm, baking soda, dầu ô liu: vì sao chuyên gia mâu thuẫn nhau?
Phần lớn các nguồn mâu thuẫn vì mỗi nguồn nói về một loại da và một mục đích khác nhau (lau thường ngày hay xử lý mốc khẩn cấp), và nhiều nguồn là thương hiệu có sản phẩm chăm da để bán. Hãy chọn phương án nhẹ nhất đủ làm sạch: sai với da khó sửa hơn thử thêm một lần.
Mẹo bếp
Nguồn nói được
Nguồn nói không
Kết luận của bài
Giấm : nước 1:1
Reader's Digest (lau sofa da), Pecard (làm sạch sâu vài tháng một lần, dùng nước cất)
Wabisabi: chỉ khẩn cấp trên da phủ màu; cấm trên aniline
Không cần thiết. Nếu thử, chỉ da phủ màu, thử chỗ khuất
Baking soda
Castlery, Pecard (hút vết dầu mỡ)
Không nguồn nào khuyên chà bằng baking soda
Chỉ rắc hút dầu rồi phủi
Dầu ô liu, dầu dừa
Không nguồn nào mình đọc khuyên làm sạch bằng dầu
Wabisabi, Daum: không dùng; Pecard: tránh chất dưỡng gốc dầu mỏ
Không dùng, kể cả khi trộn với giấm: không nguồn chăm da nào ủng hộ
Nước rửa chén
Pecard (1:10)
Leather Honey: tránh
Nhẹ tay nhất là dung dịch chuyên da
Chuyển hóa cho nhà Việt: nồm, nắng, điều hòa và muối biển
Điều hòa. Takumi khuyên tránh gió điều hòa thổi thẳng vào da; Wabisabi khuyên giữ da cách nguồn nhiệt và cửa thổi khí nóng ít nhất khoảng 60 cm (2 feet). Nếu sofa nằm dưới máy lạnh treo tường mà chưa dời được, hãy chỉnh cánh đảo gió.
Nắng chiều phía Tây. Pecard khuyên rèm hoặc phim chống UV.
Nồm và mùa mưa. Wabisabi (viết về Hawaii, ẩm trong nhà thường 60% đến 80%) khuyên giữ dưới 55% bằng máy hút ẩm hoặc điều hòa. Gợi ý của bài (không có nguồn riêng): với nhà nồm, lau khô hơi nước đọng trên da bằng khăn mềm và bật chế độ Dry của điều hòa hoặc máy hút ẩm. Có mốc, xem Bước 3.
Gió biển Đà Nẵng (nhận định của bài, không có nguồn): hơi muối có thể bám lên ghế cùng bụi, nên lau bụi thường xuyên hơn.
Da chạm da. Takumi liệt tiếp xúc trực tiếp thường xuyên vào nguyên nhân làm da xuống cấp, nên nếu hay ngồi quần ngắn, hãy lau tay vịn và mặt ngồi thường hơn.
Làm sạch chỉ lấy đi thứ nằm trên bề mặt, không trả lại lớp da đã mất. Khi bề mặt bong thành mảng, vết nứt sâu lan rộng, hoặc mốc ăn vào da aniline, lau thêm không giúp được; với da công nghiệp bong lớp phủ, chỉ có thay lớp bọc.
Với da công nghiệp, có nên mua sofa da công nghiệp không giải thích vì sao lớp phủ xuống cấp. Khung và mút còn tốt thì có nên bọc lại ghế sofa giúp bạn cân nhắc. Ở Đà Nẵng, Gia Công Sofa có dịch vụ bọc lại ghế sofa tại nhà, khảo sát miễn phí trong khu vực Đà Nẵng và báo giá trước khi thi công; bọc lại ghế da được báo giá theo mẫu da.
Tóm lại: một giọt nước, một khăn mềm
Làm sạch sofa da giống rửa mặt: ít nước, khăn mềm, dung dịch dịu, không chà. Giấm, baking soda hay dầu dừa dùng được hay không đều phụ thuộc da nhà bạn thấm hay không thấm nước.
Các con số cần nhớ, Gia Công Sofa tổng hợp từ Pecard, Castlery, Daum và Wabisabi: nước rửa chén 1:10 (chỉ da phủ màu), baking soda 20 phút đến vài giờ, kem dưỡng cỡ hạt đậu, cách nguồn nhiệt khoảng 60 cm. Trước đợt dọn nhà đón Tết, hãy làm một việc: thả một giọt nước vào chỗ khuất của sofa và đọc kết quả.
Câu hỏi thường gặp
Sofa da lau bằng gì là an toàn nhất?
+
An toàn nhất là khăn mềm hơi ẩm cùng dung dịch chuyên cho da, pha loãng và thử ở chỗ khuất trước. Nếu chỉ có xà phòng, Pecard khuyên 1 phần nước rửa chén pha 10 phần nước, rồi lau lại bằng khăn ẩm sạch và thấm khô. Riêng da aniline chỉ dùng sản phẩm ghi rõ dành cho aniline.
Có dùng giấm hay baking soda để lau sofa da được không?
+
Các nguồn không thống nhất. Reader's Digest và Pecard dùng giấm pha nước 1:1; Wabisabi chỉ chấp nhận giấm như giải pháp khẩn cấp trên da phủ màu và cấm với aniline. Baking soda chỉ nên hút vết dầu mỡ, rắc khoảng 20 phút rồi phủi, không chà. Chưa rõ loại da thì đừng dùng.
Làm sao làm sạch sofa da trắng bị lem màu quần jeans?
+
Làm càng sớm càng tốt: bôi chất làm sạch chuyên da lên vết, chờ một lúc rồi lau bằng khăn mềm. Chưa sạch thì bôi lại thay vì chà mạnh, vì chà sai cách có thể khiến vết ăn sâu. Nếu là da aniline thấm nước nhanh, nên nhờ thợ xử lý.
Bao lâu nên lau sofa da một lần?
+
Takumi Sofa (Nhật) khuyên chăm sóc kỹ một đến hai lần mỗi tháng; quét bụi bằng khăn khô hằng tuần là thói quen hợp lý (gợi ý của bài). Phần dưỡng da thưa hơn nhiều, khoảng 4 đến 12 tháng một lần tùy loại da và khí hậu, nên đừng nhầm hai việc này với nhau.
Dùng khăn ướt lau sofa da được không?
+
Không nên. Pecard cảnh báo khăn ướt em bé có thể làm mất dầu tự nhiên của da, còn nguồn Hàn Quốc trên Daum xếp khăn ướt cùng nhóm lo ngại với cồn. Chỉ cần khăn microfiber hoặc cotton mềm, vắt ẩm bằng nước sạch hoặc dung dịch chuyên da pha loãng.
Sofa da công nghiệp có lau giống da thật không?
+
Gần giống ở bước lau: khăn ẩm, xà phòng dịu, rồi thấm khô ngay; Castlery khuyên không để da giả ướt lâu. Theo suy luận của bài (Castlery không nói về việc dưỡng), da công nghiệp thường không cần dưỡng vì lớp phủ không thấm. Bề mặt đã bong thành mảng thì lau không cứu được, chỉ có thay lớp bọc.
Nội dung được biên soạn lại bằng tiếng Việt, tổng hợp từ các nguồn trên và kinh nghiệm thực tế của xưởng, điều chỉnh cho điều kiện khí hậu và nhà ở tại Việt Nam.
LeatherTexture.jpg — Gaz Davidson (user:bitplane), Public domain, Wikimedia Commons
Ảnh được thu nhỏ, có thể cắt khung và chuyển sang định dạng WebP để tải nhanh hơn; không chỉnh sửa nội dung. Bản gốc và giấy phép xem tại trang nguồn của từng ảnh.
Biên soạn: Đội ngũ kỹ thuật Gia Công Sofa
Xưởng sản xuất và bọc lại sofa tại Đà Nẵng (showroom 26 Võ Chí Công, xưởng 21 Trần Xuân Soạn). Thắc mắc về bài viết hoặc cần tư vấn cho bộ sofa nhà bạn, gọi 0939.442.331 hoặc xem thông tin xưởng.
Giặt ghế sofa như thế nào để không ố vòng, không mốc mút? Đọc nhãn W, S, WS, X, phép thử 5 giây, 3 bước thấm ít nước, làm khô và lịch vệ sinh theo chất liệu.
Da bọc sofa loại nào tốt? So sánh 7 loại da từ da bò nguyên tấm đến PVC, có bảng đối chiếu, phép thử giọt nước và cách chọn cho nhà có trẻ nhỏ, có mèo.
Cách tẩy vết bẩn trên sofa vải, nỉ, da: bảng tra 10 vết từ trà sữa, nước mắm, mực, máu đến nước tiểu, kèm việc đầu tiên, điều cấm và lưu ý an toàn cho từng vết.